Zeynep Aktaş – Borsa İstanbul Sanayi Endeksi bünyesindeki lokomotif şirketler, üretim güçleriyle olduğu kadar, borsanın genel yönünü belirleme ağırlıklarıyla da öne çıkmaktalar. Toplam piyasa değeri 2 trilyon 647 milyar lirayı aşan en büyük 20 sanayi şirketi, makroekonomik dengelerin değiştiği ve getiri arayışının zorlaştığı bir süreçte yatırımcılar açısından kritik bir referans tablosu oluşturuyor. Finansal piyasaların nabzını tutarken şirketlerin büyüklüklerinin yanı sıra; değerleme çarpanlarına, kârlılık rasyolarına ve hissedarlarına verdikleri kâr payına da odaklanmak gerekiyor.
Piyasa değerinde ilk beşin ağırlığı
Sanayi sektöründeki en büyük 20 şirketin oluşturduğu tabloda piyasa değeri dağılımı belirgin bir yoğunlaşmaya işaret ediyor. 695 milyar TL’lik piyasa değeriyle Tüpraş, listenin en tepesinde açık ara liderliğini korurken, 20 şirketin toplam piyasa değerinin tek başına yüzde 26’dan fazlasını oluşturuyor.
Tüpraş’ı 228,2 milyar TL ile Ford Otosan, onu 221,2 milyar TL ile Ereğli Demir Çelik takip ediyor. Dördüncü sırada 209,1 milyar TL ile Coca Cola İçecek ve ardından 151,5 milyar TL ile İskenderun Demir Çelik geliyor. Tabloda yer alan ilk beş şirketin toplam değeri 1,5 trilyon lirayı bulurken listedeki toplam büyüklüğün yüzde 56’sını kapsıyor. Listenin devamında ise Astor Enerji, Tofaş ve Türk Altın İşletmeleri 100 milyar TL barajının üzerindeki konumlarıyla öne çıkıyor.
Hissede derinlik avantajdır
Sanayi şirketlerinin piyasadaki derinliğini yansıtan halka açıklık oranı ortalaması yüzde 30,20 seviyesinde bulunuyor. Ancak şirketlerin dolaşımdaki pay oranları arasında çok geniş bir yelpaze aralığı göze çarpıyor. Ortalamayı aşarak ilk sırada yer alan hisselerin başında yüzde 49 halka açıklık oranıyla Tüpraş geliyor. Sermayesinin yüzde 46,40’ı Enerji Yatırımları’na ait olan firmanın hissesini 225 fon portföyünde tutuyor. Tüpraş’ı yüzde 48 ile Ereğli Demir Çelik takip ediyor. Hisse, 168 fonun portföyünde yer alıyor. Üçüncü sırada yüzde 47 ile Petkim ve ardından yüzde 44 ile Sasa Polyester ile TR Anadolu Metal Madencilik geliyor. Sektörün önemli iki firması konumundaki Arçelik ve Ford Otosan yüzde 18 halka açıklık oranıyla gerilerde kalıyor. Büyüklükte ilk beşte yer alan İskenderun Demir Çelik ise n bu sıralamada tablonun en dip tarafında yer alıyor. Şirket yalnızca yüzde 5’lik halka açıklık oranı ile diğerlerinin hayli gerisinde duruyor. Düşük halka açıklık oranı piyasanın sığ kalmasına yol açarken fiyatta sert dalgalanmaların yaşanması için zemin oluşturabilmekte. Buna karşılık yüksek oranlar kurumsal fonlar için likidite avantajı anlamına geliyor. Daha geniş bir yatırımcı kesiminin hisseye yönelmesi için derinlik olanağı sağlıyor.
Fiyat kazanç çarpanları düşük
Şirketlerin kârlılıkları ile piyasa değerlerini kıyaslayan Fiyat/Kazanç (F/K) rasyosu incelendiğinde, sanayinin iki köklü kuruluşu cazip çarpanlarıyla öne çıkıyor. Listede hesaplanan F/K oranları içinde en makul seviyede yer alan ilk şirket 6,92 çarpanı ile Aksa Akrilik oldu. Aksa’nın hemen ardından 7,27 F/K oranı ile Aygaz ikinci en ucuz çarpanlı şirket olarak sıralanmakta. Bu iki hisseyi 8,40 ile Ford Otosan ve 8,88 ile Tofaş takip ediyor. Değerleme çarpanlarının tek hanelerde seyretmesi, şirketlerin ürettiği net kâra kıyasla piyasada göreceli olarak daha avantajlı bir iskonto sunduğunu işaret etmekte. YEDI
Şirket defter değerinin altında
Borsada rasyonel analizin vazgeçilmez göstergelerinden biri olan Piyasa Değeri/ Defter Değeri (PD/DD) oranında, 20 şirketten yedisi özkaynaklarının dahi altında (1’in altında) bir fiyatla işlem görmesi tablonun en çarpıcı gerçeğini oluşturuyor. Defter değerine göre en yüksek iskontoya sahip şirket 0,44 PD/DD oranı ile Sasa Polyester. Onu 0,61 çarpanla Petkim takip ediyor. Ardından 0,62 ile Arçelik ve 0,66 ile Ereğli Demir Çelik geliyor. Aygaz 0,70, Anadolu Efes 0,76 ve İskenderun Demir Çelik 0,91 PD/DD seviyeleriyle özkaynak tutarının altında fiyatlanan diğer sanayi şirketleri olarak sıralanıyor. Ağır sanayi ve petrokimya sektöründeki bu iskontolar, döngüsel baskıların ve maliyet şoklarının bilançolara yansımasını açıkça özetliyor.
Otomotiv ve demir çelik temettüde önde
Yatırımcısına nakit akışı ve kâr payı sağlama kabiliyetinde ise otomotiv ve çelik sektörü şirketleri başı çekiyor. Sıralamaya giren şirketlerden temettü lideri Tofal oldu. Şirket yüzde 8,14 temettü verimiyle ilk başta geliyor. İkinci basamakta yüzde 7,32 verimle İskenderun Demir Çelik yer alırken onu Ford Otosan yüzde 5,32 ile takip ediyor Oyak Çimento yüzde 4,87, Aksa yüzde 4,79, Aygaz yüzde 4,55 ve Tüpraş yüzde 4,42 temettü verimiyle yatırımcısına güçlü nakit kâr payı sunan şirketler arasında bulunuyor. Sanayi sektörünün 20 lokomotif şirketi, sadece ölçekleriyle değil, çarpan iskontoları ve temettü potansiyelleriyle de yatırımcılara farklı fırsat pencereleri sunmaya devam ediyor.