Havalimanındaki küçük bir büfeden 16 yıllık saygın bir turizm markasına uzanan zorlu yolculuk, bölgesel kalma ısrarıyla büyüyor. Yatırımlarını salt kâr güdüsüyle yönetmeyen ve bölgesel kalkınmayı öncelikleyen bir iş modeli ticarette nadiren karşımıza çıkar. Peki, bir girişimci standart tüketim alışkanlıklarına direnerek sosyal bir ekosistemi sıfırdan nasıl inşa edebilir?
Karadeniz’in serin rüzgarı Samsun’un Atakum sahiline vururken, Venn Butik Otel’in kapısından içeri giriyorum. Geniş alandaki beyaz mermer saksıların içinde yükselen zarif süs bitkilerin yeşili; uzun ve beyaz örtülü masaya vuran deniz manzarasıyla buluşuyor. Buraya, sıfır sermayeyle kurulan bir işletmenin, zamanla bölgenin en önemli turizm odaklarından birine dönüşme serüvenini yerinde görmeye geldim.
Karşımda, yatırımlarını maddi kazancın ötesine taşıyarak kadın emeğini merkeze alan Venn Group Yönetim Kurulu Başkanı Vennas Akyol Haznedar oturuyor.
“İnsanın güldüğünü görmek beni mutlu etmeye yetiyor” diyor, Haznedar gülümseyerek.
Kazancın anlık tüketimden ziyade uzun vadeli bir değere dönüştüğü bu yapı, aslında aynı zamanda bölgesel bir kalkınma modelinin de çekirdeğini oluşturuyor. Gücünü sadece sermayeden almayan bu girişim, popüler kültürün dayattığı kuralları baştan yazabilir mi?
Güçlü Finansal İrade
Yatırım dünyasında başarı, kısa vadeli hazları erteleyebilen soğuk bir irade gerektirir. Çoğu insan elde ettiği ilk kazançla hayat standardını yükseltmeyi hedeflerken, gerçek girişimciler ellerindeki kaynağı gelecekteki büyük hamleleri için kuluçkaya yatırır.
“Çok çalıştım, 11 yıl boyunca kaynağımı ve odağımı sadece amacıma yönlendirdim” sözleriyle o günlerdeki tavizsiz tutumunu anlatıyor Vennas Akyol Haznedar. Bu finansal disiplin, aslında Karadeniz sahilinde inşa edilecek büyük bir hedefin sakin hazırlığıdır.
“Hedefim vardı, bir otel açacağım ve çok iyi bir lokantası olacak” diyerek rotasını yıllar öncesinden belirlemiş.
Sıfırdan başlayan serüven, piyasa dalgalanmalarına karşı bugünkü kurumsal yapının ilk harcını sağlam bir zemine oturtmuş.
Sisteme Karşı İnat
İş dünyasının yazılı kuralları, bazen yenilikçi bir girişimcinin vizyonuna dar gelen bürokratik engeller barındırır. Standart prosedürler, genellikle var olan durumu korumaya ayarlıdır ve sektöre girmek isteyenlerin önüne kalın duvarlar örer.
“O dönemde Samsun’da beş yıldızlı otel yoktu, hedeflediğim yerin ihalesine ne ben ne başkası girebiliyordu” diyerek, sistemin bölgesel gerçekliklerden uzak işlemezliğine işaret ediyor.
Ancak bu durum, onun idare nezdinde yürüttüğü ısrarlı girişimlerine engel olamamış.
“Samsun’da beş yıldızlı otel olmadığını, ihale şartlarının değişmesi gerektiğini söyleyen çok dilekçeler yazdım” cümlesi, kural değiştirici girişimciliğini ortaya koyuyor. Devamında da yatırımı için çok küçük olan o deniz kenarındaki arsayı, inatçı bir takiple hem büyütüyor hem de şehrin ilk turizm belgeli butik oteline dönüşüyor.
Popülizme Karşı Yerel Duruş
Günümüz yeme-içme sektöründe menülerin standartlaşması, maliyeti ve operasyonel riski azaltmanın en yaygın yolu kabul ediliyor.
İşletmelerin büyük bir kısmı garantili satış rakamlarına ulaşmak adına ithal ürünlere ve popüler kültürün dayattığı tabaklara yöneliyor.
“Bazı müşteriler neden steak yok diyor, ben Karayaka kuzusu var diyorum,” diyerek yerel üretimi koruma konusundaki sarsılmaz prensibini öne çıkarıyor. Karadeniz’in kendine has florasıyla beslenen, etindeki yağ dağılımıyla öne çıkan Karayaka ırkından bahsediyor. Nebiyan Dağı’nın lezzetini masaya koyma ısrarı, müşteri beklentilerine körü körüne uymak yerine pazarı bölge ekosistemiyle şekillendiren güçlü bir tavrı barındırıyor.
“Yavaş da olsa kabul görüyor” sözü, istikrarlı yaklaşımın zamanla tüketici profilini dönüştürdüğünü işaret ediyor. Tedarik süreci meşakkatli olsa da bu butik operasyon, uzun vadede işletmenin marka değerini taklit edilemez kılıyor.
İsrafla Mücadelesi Sürüyor
İsraf odaklı beslenme alışkanlıkları, yerel vizyonun savaştığı bir diğer önemli cepheyi oluşturuyor. Gösterişe dayalı serpme kahvaltı kültürü, hem işletme maliyetlerini artırıyor hem de sürdürülebilir gastronomi ilkelerine tamamen ters düşüyor.
“Kendi kahvaltını yarat, yani ne yiyorsan onu sipariş ver” diyerek, masalardaki gereksiz tüketimi ve gıda israfını bitirmeyi hedefliyor. Ancak çoğunluğun benimsediği şatafatlı sunum alışkanlıklarını değiştirmenin güçlüğünü de tüm samimiyetiyle paylaşıyor. “İnanın 16 yıldır bunu hâlâ kabul ettirebilmiş değilim” sözleri mücadelesinin devam ettiğini söylüyor; bu da uzun süredir devam eden alışkanlıkların kırılmasındaki sosyolojik zorluğu gösteriyor. Ancak, menüye inatla yerleştirilen israf karşıtı felsefe, endüstrinin tekdüze kurallarına meydan okuyor.
Sanatın ve Kadın Emeğinin Kuluçka Merkezi
Yalnızca finansal kar maksimizasyonu odaklı işletmeler, zamanla içinde bulundukları topluma yabancılaşır ve sosyal bir değer üretmekten uzaklaşır. Mekanın fiziksel sermayesini entelektüel bir buluşma noktasına çevirmek, marka sadakatinin en temel unsurlarından birini oluşturur.
“Genç sanatçıları, yazarları, girişimcileri hep bu sahnede buluşturmaya çalışıyorum,” diyerek mekanın bir otel ve restoran olmanın ötesindeki misyonunu özetliyor.
Otel, kısa sürede yerel kooperatifleri, üreten kadınları ve fikir önderlerini bir araya getiren dinamik bir platforma dönüşmüş.
“Önemli olan yol açıcı olabilmek” sözü, kurulan dayanışma ekosisteminin yapay bir ticari motivasyon barındırmadığını teyit ediyor.
Mutfak şefiGülşah Kahraman Yapar’ın yönetim kademesine taşınarak özel olarak desteklenmesi, bu kapsayıcı vizyonun kurum içindeki en somut yansıması niteliğinde.
Müslüm Baba da Oradaydı
Mekanın sanatla kurduğu organik bağ, tesadüfi bir tercihten ziyade geçmişten bugüne uzanan özel bir hafızaya dayanıyor. Yıllar önce kurulan caz kulübü konsepti, dönemin şartlarında karşılık bulamasa da mekanın genetik kodlarına müzik ve performansı derinlemesine işliyor.
“Konser öncesi son derece dalgın, keyifsiz gibiydi,” diyerek merhum Müslüm Gürses’in sahne öncesi yaşadığı o zorlu anları anlatıyor. Ancak efsanevi sanatçı sahneye çıktığında o geceki performansı izleyenlerde unutulmaz bir iz bırakmış.
“İki gün önce de Gülseli Kato’yu davet ettik, eserlerini sergiledik,” sözü, kültürel hareketliliğin farklı sanat disiplinleriyle günümüzde de sürdüğünü gösteriyor. Geleneksel motifleri çağdaş formlarla harmanlayan usta ressamın eserleriyle mekanda yer alması, işletmenin sanata verdiği değeri ortaya koyuyor.
Ticari mekan, yaklaşımıyla salt tüketim alanı olmaktan çıkarken bölge halkı için ilham verici, yaşayan bir organizmaya dönüşüyor.
Dışarıda, rüzgarın taşıdığı iyot kokusu içerdeki süs bitkilerinin arasında dolaşıyor.
Masadaki çayımız tazelenirken, otelin konuklarının sohbetleri Karadeniz’in dalga seslerine karışıyor.