Şebekeye eklenen 1.128 şarj istasyonu, değişen enerji ihtiyacının en somut habercisi. Artan hızlı şarj istasyonları her an ortaya çıkan talep artışlarını kaçınılmaz kılarken, altyapının yükünü ağırlaştırıyor. Peki yüzde 171 artırılan yatırım bütçesi altyapının bu ağır yükü kaldırmasına yetecek mi?
Gdz Elektrik kampüsünde yer alan Glab İnovasyon Merkezi’ndeyim. Dağıtım bölgesi İzmir ve Manisa’nın 6 milyonu bulan yerleşik nüfusunu, sokakları giderek daha fazla kaplayan elektrikli araç dönüşümüne hazırlayan çalışmaların arka planını merak ediyorum. Karşımda duran Gdz Elektrik Genel Müdürü Ahmet Bayramoğlu’nu dinliyorum.
“Yeni dönemde elektriğe olan ihtiyacın arttığı ve elektriksel dönüşümün çok güçlü bir şekilde yaşandığı bir süreç söz konusu,” diyor.
Her geçen gün artan şarj istasyonları, dijitalleşen yaşam alanları ve evlerimize giren yeni nesil cihazlar, 124 bin kilometrelik şebekenin üzerine yepyeni sorumluluklar yüklüyor. Peki, 64,2 milyar liralık bir yatırım bütçesi, yaklaşan elektrikli araç dalgasını karşılamaya yetecek mi?
Şebekenin üzerindeki yeni yük
İzmir ve Manisa’nın kalabalık şehir merkezlerinden uzaktaki en ücra kırsal yollarına kadar her köşede karşımıza çıkmaya başlayan elektrikli otomobiller, toprağın altındaki görünmez altyapının sınırlarını her geçen gün daha fazla test ediyor.
“Bölgemizde şu an itibarıyla toplam 1.128 adet elektrikli araç şarj istasyonu bulunuyor,” diyor Ahmet Bayramoğlu.
İstasyonların 130 megavatı aşan toplam kurulu gücü ve 411’i bulan hızlı şarj istasyonları mevcut enerji şebekesi üzerinde son derece dikkatli, anlık ve kusursuz yönetilmesi gereken bir ağırlık oluşturuyor.
“Hızlı şarj istasyonlarının sayısı arttıkça, şebekeye binen ani yükü çok daha dikkatli takip edilmesini gerektiriyor.”
Sözleriyle durumu özetliyor deneyimli genel müdür. Yeni dönemin durmak bilmeyen enerji ihtiyacını karşılamak ve koskoca bir sistemi ayakta tutmak için atılan teknolojik adımlar her zamankinden daha fazla hız kazanmış.
Şehirlerin durmaksızın artan enerji iştahı, sadece eskiyen kabloları yenilemek veya direkleri değiştirmek gibi klasik mühendislik yöntemleriyle çözülemez. Daha karmaşık ve çok boyutlu bir planlama gerektirmekte.
“Elektriğin enerji olarak hızlıca dönüştürülebiliyor olması, modern hayattaki bu güce olan bağımlılığımızı her geçen gün daha da artırıyor.”
Büyük otoparklardaki araçlardan evlerdeki akıllı iklimlendirme cihazlarına kadar hayatın her hücresinde kesintisiz bir güç akışı sağlamak artık modern şehirlerin en vazgeçilmez zorunluluğu.
“Endüstriyel tesislerimizde, ticari alanlarda, konutlarda, kısacası hayatımızın her yerinde gün geçtikçe daha fazla elektrikli araç görüyoruz.”
Geleceğin şebekesi, dünün durağan mühendislik yapısından tamamen sıyrılarak çok daha akıllı, reaksiyon süresi kısa ve anlık kararlar alabilen esnek bir organizmaya dönüşmek zorunda.
Rakamların Anlattığı Dönüşüm
Şirket, sokaklarda hızla büyüyen dijital ve elektriksel talebi güvenli biçimde yönetebilmek için uzun vadeli finansal stratejisini bütünüyle güncelleyerek sahaya yansıtıyor.
“2026-2030 dönemi için planladığımız toplam yatırım tutarı 64,2 milyar lirayı buluyor.”
Sözleri başlatılan operasyonun mali büyüklüğüne dikkat çekiyor. Bir önceki yatırım dönemine kıyasla yüzde 171 oranında artış gösteren yatırım bütçe, Gdz Elektrik’in geleceğin altyapısını bugünden inşa etme planlarının ciddiyetini işaret ediyor.
“Amacımız enerji altyapımızı iklim krizine karşı daha dayanıklı hale getirmek.”
Yapılan harcamaların asıl stratejik hedefini vurguluyor. Toplantı masasında hesaplanan rakamlar, sahadaki sert fiziki gerçekliklerle ve meteorolojik risklerle doğrudan örtüşecek şekilde titizlikle projelendiriliyor.
Gerçekleştirilen yatırımların tam kalbinde, tüm operasyonel sistemi tek bir merkezden, milisaniyeler içinde denetleyen ve arızaları öngören teknolojik bir zihin duruyor.
“Tüm elektrik ağımız, tek bir merkezden bilgisayarlar aracılığıyla izlenip anında kontrol edilebiliyor.”
Operasyondaki dijitalleşmenin ulaştığı son noktaya değiniyor. Türkiye genelinde bir abonenin maruz kaldığı yıllık ortalama kesinti süresi 1.295 dakika seviyelerinde gezinirken, uygulanan bu yapay zeka destekli sistemler sayesinde bölgedeki süre 745 dakikaya kadar inmiş.
Sahaya İnen Yenilikler
Glab İnovasyon Merkezi’nden kampüs alanına geçiyoruz.
“Türkiye’de ilk kez, panelvan tipli elektrikli sepetli araçları kendi operasyon filomuza kattık,” diyor Ahmet Bayramoğlu; hemen karşımda duran, yeşil yaprak desenleriyle süslenmiş beyaz minibüsü gösterirken.
Uzun bakım ve onarım operasyonları için özel olarak tasarlanan bu yeni nesil araç, şirketin sıfır karbon emisyonu vizyonunun sahadaki en somut yansıması olarak önümde duruyor.
“Karbon emisyonunu azaltırken aynı zamanda sahadaki operasyonel verimliliğimize de ciddi bir katkı sağlıyor.”
Geleneksel motor gürültüsü olmadan son derece sakin çalışan bu modern platformlar, bilhassa gece saatlerinde yerleşim yerlerinde yürütülen mesaileri hem şirket çalışanları hem de çevre sakinleri için çok daha konforlu kılıyor.
Atılan tüm bu teknolojik ve finansal adımlar, kavurucu sıcaklarda veya dondurucu rüzgarlarda, gece gündüz demeden çalışan fedakar saha ekiplerinin omuzlarındaki o ağır fiziksel yükü hafifletmek için baştan aşağı yeniden kurgulanmış.
“Açık alanlarda, büyük fedakarlıklar yapılarak bu kesintisiz hizmet yerine getirilmeye çalışılıyor,” diyerek binlerce çalışanının zorlu mesaisini samimiyetle ifade ediyor.
İnsanlar, evlerinde huzurla otururken veya araçlarını şarj istasyonlarında hızlıca doldururken, arka planda yağmur çamur demeden işleyen yoğun insan emeğini çoğunlukla fark etmiyor.
“Verilen emeğin ve sahada çekilen güçlükleri anlatmakta bazen gerçekten zorlanıyoruz.”
En büyük sıkıntılarına dair içten bir itirafta bulunuyor Ahmet Bayramoğlu.
Sohbetimiz bitiyor.
Rüzgarın yeşil yapraklar arasında dolaştığı kampüs bahçesinden ayrılıyorum.
