İran savaşının yedi aydır sürüncemede kalmasına ek olarak, Suudi Doğu-Batı boru hattının devre dışı kalması, stratejik rezervlerin hızla tükenmesi, Çin’in ham petrol ithalatını artırması gibi faktörler petrol piyasasının Orta Doğu savaşının ilk zamanlarında sahip olduğu tamponların hızla yok olmasına yol açtı.
Hürmüz Boğazı mart ayında tanker trafiğine kapandığında bu yılın başında piyasadaki fazla petrol miktarı hızla eridi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) serbest bıraktığı rekor seviyedeki rezervler, ABD dahil gelişmiş ülkelerde stratejik envanterleri boşalttı; ABD halen 1980’li yılların başlarından beri en düşük rezerv oranına sahip.
Çin mart ve haziran aylarında ham petrol ithalatını stratejik olarak yaklaşık 4-5 milyon varil azalttı ve daha sonra alımını aşamalı olarak artırarak, petrol fiyatlarının bahar aylarında rekor seviyelere çıkmalarını engelledi.
Hürmüz Boğazı’nda altı aydır petrol akışı kesintili devam ederken ve oluşan açığı kapatacak pek fazla tampon da kalmamışken, piyasaların en son isteyeceği şey yeni bir krizdi.
Ancak Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’nı baypas etmesini ve ham petrolün büyük bir bölümünü Kızıldeniz’deki Yanbu limanından ihraç etmesini sağlayan hayati önemdeki Doğu-Batı petrol hattı drone saldırılarının ardından belki de haftalarca sürecek şekilde devre dışı kaldı.
Bu boru hattı sayesinde Suudi Arabistan altı ay ham petrol sevkiyatının büyük bir kısmını Basra Körfezi’ndeki limanlarından Kızıl Deniz’deki Yanbu limanına yönlendirmeyi başardı. Ancak boru hattının kapanması Yanbu’dan günde yaklaşık 4 milyon varil Suudi ham petrol ihracatını zora soktu.
IEA’nın eylül ayı raporuna göre, global petrol envanterleri ağustos ayında ilaveten 95 milyon varil daha azalarak şubat ayından beri günlük kümülatif kullanımı ortalama 2,8 milyon varile çıkardı.
Petol fiyatları halen mayıs ayından beri en yüksek seviyede ve bölgedeki jeopolitik krizlere kısa vadede çözüm bulunabileceğine dair umutlar da gittikçe azalıyor.
Chevron CEO’su Mike Wirth, pazarda fiyatları dengeleyen tüm tamponların tükendiğini ve petrol fiyatlarının gelecek aylarda daha da artabileceğini belirtti. (Kaynak: oilprice.com)