İstanbul’un Avrupa Yakası’nda kentsel dönüşüm tahliyeleri yüzde 105 arttı. 2020’den bu yana tam 3 milyon taşınma hareketi yaşandı. Yaşadığımız alanlar hızla değişirken, veriler bize yarının İstanbul’u için hangi ayrıntılara dikkat çekiyor?
CK Enerji Boğaziçi Elektrik’in İstanbul’un röntgenini çeken Gayrimenkulün Enerjisi Raporu’nu dinlemek üzere Hilton Bosphorus’tayım.
Toplantı salonunun ahşap panelli duvarlarına yansıyan sıcak aydınlatmanın altında, bej renkli sandalyelerden birine oturuyorum. Önümdeki kırmızı beyaz çizgili halıya bakarken, sahnede parlayan şehir silüeti bana yaşadığım yerin ne kadar karmaşık bir organizma olduğunu hatırlatıyor.
Rakamların dünyasından sıyrılıp, yarım milyonu aşan taşınma hareketiyle kabuk değiştiren metropolün hikayesini dinliyorum.
Kürsüde CK Enerji Boğaziçi Elektrik Genel Müdürü Ali Erman Aytac konuşuyor.
“Elimizdeki veriler, kentlerin nasıl yaşadığını, nasıl dönüştüğünü ve geleceğe nasıl hazırlandığını anlamamıza imkân tanıyor.”
Bahsettiği veriler şehrin yarınına dair adeta rehber işlevi görüyor.
Peki ama her gün sokaklarında yürüdüğümüz bu şehir, rakamların dilinde gerçekte kimliğini nasıl yeniliyor?
Siyah beyazdan LED ekrana
Enerji sektörünün son 20 yıldaki evrimi baş döndürücü bir hıza ulaştı. Televizyon örneğini veriyor Ali Erman Aytac.
“İlk başta sektörün siyah beyaz döneminden şimdi artık LED TV dönemine geldik.”
Sözleriyle klasik altyapı yönetiminin yerini, büyük veri analizlerine ve yeni teknolojilere bıraktığına değiniyor.
“Bütün ülke ilişkilerinin genel gidişatın üzerine kurulu olduğu bir sistem enerji sektörü.”
Değişimin sınırları aşan boyutunu vurguluyor. Böylece kurumlar, faturanın ötesine geçerek yaşam kalitesini belirleyen teknoloji merkezlerine dönüşüyor.
Milyonlarca aboneyi kusursuz şekilde yönetmek, sıfır hata prensibiyle çalışan güçlü algoritmalar gerektiriyor.
“Binde bir hata yapsak 5 bin insanın hayatını mutsuz etmemiz anlamına gelir.”
Matematikle durumun ciddiyetini özetliyor.
Arka planda çalışan yapay zeka destekli denetim mekanizmaları operasyonel güvenliği artırıyor.
“Arkada koyduğumuz kontrol mekanizmalarıyla hataları yüz binde birlere düşürüyoruz.”
İfadesi işin mutfağındaki mühendislik başarısını kanıtlıyor.
Verinin böylesine hassas işlenmesi, günün sonunda milyonlarca hanenin huzurunu garanti altına alıyor.
Göç, dönüşüm ve kilometrekareye 1.133 abone
İstanbul’un Avrupa Yakası, son yıllarda eşine az rastlanır bir fiziksel kabuk değiştirme süreci yaşıyor.
“2025 yılı verileri, yarım milyonu aşan taşınma hareketiyle İstanbul’da yaşamın son derece dinamik olduğunu ortaya koyuyor.”
Sözleri salondakilerin dikkatini sayılara çekiyor. Önceki yıla oranla yüzde 105 artış gösteren dönüşüm kaynaklı tahliyeler, şehrin şantiyeye dönen yüzünü işaret ediyor.
“Raporumuz, kentsel dönüşümün hangi bölgelerde yoğunlaştığını görmemizi sağlıyor.”
Açıklamaları istatistiklerin rehberlik gücünü perçinliyor. Yaşadığımız binalar yenilenirken, şehrin sosyal hafızası da durmaksızın yer değiştiriyor.
Nüfus yoğunluğu, metropolün daralan sınırlarını ve altyapı üzerindeki artan baskıyı gözler önüne seriyor.
“Türkiye genelinde kilometre kareye yaklaşık 55 konut abonesi düşüyor.”
Paylaştığı veri ülke gerçeğini hatırlatıyor.
İstanbul’un Avrupa Yakası ise bu ortalamayı yirmiye katlayarak kendi fiziksel sınırlarını zorluyor.
“Avrupa Yakası’nda bu sayı 1.133.”
Sözleri salondakileri kısa bir düşünceye sevk ediyor.
Gaziosmanpaşa ve Şişli gibi yerleşim yerlerinin neden bu sıkışıklığı en fazla hisseden alanlar olduğu rakamlarla belgeleniyor.
İstanbul mikro iklimler şehri
Megakent, birbirinden farklı yaşam kültürlerini barındıran geniş bir mozaik sunuyor.
“Beşiktaş, yüzde 45 oranıyla kadın abonelerin en yoğun olduğu ilçe.”
Demografik çeşitliliğe dair güçlü bir örnek veriyor.
Bunun yanı sıra Esenyurt, genç nüfusun en hareketli ve arayış içinde olduğu bölge olarak rapora yansıyor.
“Genç abone grubunun 85 bini Esenyurt’ta yaşarken, Çatalca’da bu rakam 3 binde kalıyor,”
İlçeler arası yaşam farklılıklarını özetliyor.
Şehir, kendi içinde farklı kuralları olan mikroskobik adalara bölünerek nefes alıyor. Tüketim alışkanlıkları ve yaşam ritmi de semtten semte büyük değişkenlik gösteriyor.
“Sarıyer, aylık 247 kilovatsaat ile konut başına en yüksek tüketimin yapıldığı ilçe.”
Buna kıyasla bazı bölgelerde yaşamın nabzı çok daha yavaş bir ritimde atıyor.
” Çatalca’da kilometre kareye düşen abone sayısı sadece 34.”
Kentin kırsal sükunetini hatırlatıyor.
Paylaşılan veriler, İstanbul’un tek bir renge boyanamayacak kadar zengin bir enerji kimliğine sahip olduğunu işaret ediyor.
Ali Erman Aytac konuşmasını bitiyor.
Sandalyemden kalkıp Şişli’nin hareketli caddesine doğru yürüyorum.
Evlerin ışıkları yanıyor.