Türkiye ile Yunanistan arasındaki ticaret hacmi 6 milyar doları aşıp 10 milyar dolar hedefine ulaşmaya çalışırken, turizm masasında da farklı hesaplar yapılıyor. İstanbul Boğazı’na nazır terasta kurulan diplomasi sofrasında, destinasyon mesajları vize gerçekliğiyle çarpıştı. Peki, Köprüler Kurmak mottosu bürokratik engelleri yıkmaya yeter mi?
Yunanistan merkezli danışmanlık şirketi WIN Ltd’nin Köprüler Kurmak temasıyla düzenlediği turizm odaklı etkinlik için, The Marmara Taksim’in tepesindeki Upperist’teyim.
Gördüğüm manzara seçilen mekanın, hiç de tesadüfi olamadığını söylüyor. Boydan boya camlarla çevrili salon, Boğaz Köprüsü’nün ışıklarını tam karşısına alıyor, içerideki diplomatik misyonu dışarıdaki manzarayla bütünleştiriyor.
WIN Ltd Genel Müdürü Alexandros Arampatzis ve Orta Makedonya Bölgesi yetkilileri, medya temsilcileriyle bir araya gelerek, Ege’nin öteki yakasını İstanbul’un kalbinde anlatmayı hedefliyor.
Bense mor beresi ve içten tavırlarıyla karşımda duran Maria Ekmekçioğlu’nun sözlerine kulak kabartıyorum.
“Yıllar içerisinde Türkiye ile Yunanistan arasında bir lezzet köprüsü, bir sevgi köprüsü kurmak en büyük amacım oldu” diyor.
Peki, masadaki bu sıcak sevgi köprüsü, kapıdaki soğuk vize duvarını eritmeye yetecek mi?
Protokolün ötesinde bir masa
Diplomasinin her zaman soğuk ve gri binalarda yürütülmediğini, bazen bir kokteyl masasının daha işlevsel bir temas alanı sunabildiğini burada bir kez daha tecrübe ediyorum.
Sabah saatlerinde TÜRSAB’ın Beşiktaş’taki ofisinde formların ve resmiyetin öne çıktığı toplantıların ardından, akşamki bu buluşma açıkça ilişki inşasına odaklanıyor. Yunanistan Orta Makedonya Turizmden Sorumlu Bölge Vali Yardımcısı Vicky Hatzivasiliou’nun Türk yetkililerle aynı masada sohbet etmesi, turizmin yalnızca ekonomik bir başlık olmadığını, ilişkileri besleyen bir temas alanı sunduğunu gösteriyor.
Elbette bu yakınlaşma çabası tek yönlü bir aktarımla sınırlı kalmıyor.
Diplomatik trafiği özetleyen sözler Maria Ekmekçioğlu’ndan geliyor:
“Yunanistan’dan hem bakanlıktan hem de Kuzey Yunanistan’ın farklı bölgelerinden gelen başkanlar, TÜRSAB Başkanı ve turizm acentalarıyla bir araya geldi.”
Bu çerçeve, gecenin yalnızca destinasyon anlatısına sıkışmadığını düşündürüyor. Türkiye ve Yunanistan turizmini taşıyan aktörler, bürokratik başlıkların ötesine geçerek, ilişkinin sahada nasıl sürdürülebileceğini konuşabilecekleri bir zeminde buluşuyor.
Lezzetle örülen görünmez bağlar
Ekonomi gazeteciliğinde rakamlar esastır, ancak turizm söz konusu olduğunda insan hikayeleri bazen istatistiklerden daha güçlü bir kaldıraç etkisi yaratır.
İstanbul doğumlu, Selanik’te yaşamış ve iki kültürü de yuva bilen Maria Ekmekçioğlu, gecenin hem sunucusu hem de sembolüydü.
Onun varlığı, katılımcılara şu mesajı veriyordu: Sınırlar haritalarda çizilir ama sofralarda silinir.
Ekmekçioğlu, bu misyonu gururla taşıyor.
“27 sene boyunca var olan restoranımla Türk ve Yunan lezzetlerini bir araya getirdim.”
Dahası gerçekleştirdiği festivaller ve organizasyonlarla adeta bir gastro-diplomat gibi çalışıyor.
“Damak tadı, siyasetin giremediği kapıları açabilen en eski ve en etkili anahtardır.”
Upperist’in şık atmosferinde öne çıkan başlıklar, destinasyon anlatısını aşan bir çerçeve çiziyor. Ortak lezzetler, kültürler arasında kurulan temasın en doğal taşıyıcısı olarak öne çıkıyor.
Adaların gölgesinden anakaraya
Yunanistan turizmi denince akla gelen ilk imge genellikle beyaz badanalı ada evleridir. Ancak WIN Ltd’in stratejisi bu ezberi bozmaya yönelik. Etkinliğin odak noktası, popüler adaların gölgesinde kalmış ama bir o kadar da potansiyel barındıran Orta Makedonya bölgesi.
Selanik, Halkidiki, Kavala ve Olimpos Dağı’nın eteklerindeki Pieria kıyıları, Türk turisti için hem karayoluyla ulaşılabilir olması hem de dört mevsime yayılan turizm olanaklarıyla masaya yatırılıyor.
WIN Ltd Genel Müdürü Alexandros Arampatzis, yeni rotayı işaret ediyor.
” Orta Makedonya bölgesi, Yunanistan’ın orta kısmı, kalbidir.”
Vurgu, Türk turistinin alışkanlıklarını değiştirmeye yönelik bir yaklaşım. Adaların lojistik zorluklarına kıyasla, anakara turizmi daha sürdürülebilir ve erişilebilir bir alternatif sunuyor.
Arampatzis’in “Halkidiki ve Selanik çok popüler yerler” hatırlatması, aslında Türk yatırımcısına ve turizmcisine “Burada keşfedilecek ve büyütülecek hala çok iş var” mesajını taşıyor.
Camdan duvarlar ve bürokratik gerçeklik
Etkinliğin en canlı anlarında dahi konuşmaların çevresinde vize sorunu vardı.
Köprüler Kurmak mottosuyla yola çıkan etkinlikte, Türk vatandaşlarının karşılaştığı vize süreçlerini görmezden gelmek, tablonun önemli bir parçasını eksik bırakmak olurdu.
Diplomatik nezaket ve iyi niyet vurguları sürerken, sektör profesyonelleri bu başlığın turizm potansiyelini nasıl sınırladığını yakından biliyor.
Maria Ekmekçioğlu, can yakıcı gerçeğe dikkat çekiyor.
“En büyük problemimiz şu an vize meselesi.”
Vizenin tek bir ülkenin karar alanını aşıyor olması, başlığın kısa vadede hızlı bir karşılık bulmasını zorlaştırıyor. Bununla birlikte TÜRSAB ile Yunan yetkililerin aynı çatı altında bir araya gelmesi, konuya dair ortak bir niyeti işaret ediyor.
The Marmara’nın terasından ayrılırken, arkamda bıraktığım o sıcak atmosferin yerini, dışarıdaki serin İstanbul rüzgarı alıyor.
Karşımda ışıl ışıl parlayan Boğaz Köprüsü’ne bakarken zihnimde kalan konuşulan başlıkların sahaya ne ölçüde yansıyabileceğiydi.