Türkiye’nin Avrupa Birliği’nden (AB) en önemli beklentileri arasında yer alan vize muafiyeti konusunda kritik aşamaya gelindi.
Ankara, Türk vatandaşlarına Schengen Bölgesi’ne girişte vize serbestisi sağlanması için yerine getirilmesi şart olan kriterleri karşılamak için zamana karşı yarışıyor. ABKomisyonu’nun 4 Mayıs’ta açıklayacağı değerlendirme raporunda vize muafiyeti konusunda olumlu öneride bulunması için önümüzdeki 48 saat belirleyici olacak.TBMM’nin milletvekilleri arasında yaşanan olaylar nedeniyle bugüne (pazartesi) kadartatil edilmesi, vize muafiyeti için gerekli olan 72 kriteri karşılamak için bazı yasal düzenlemeleri yetiştirmeye çalışan Türkiye açısından fren etkisi yarattı. Ankara, 4 Mayıs’a kadar kaybettiği zamanı telafi edip kalan düzenlemeleri yetiştirmeye çalışacak. AB Komisyonu yetkilileri Türkiye’nin şu aşamada 60 kriteri karşıladığı görüşünde. Özellikle geçen hafta sonundan TBMM tatil edilene kadar gösterilen performans da Brüksel’i etkilemiş gözüküyor.
FİİLEN 72 OLMAYACAK
AB Komisyonu’nun görüşünü açıklayacağı 4 Mayıs’a kadar 72 kriterin tamamının karşılanması fiilen mümkün olmayacak. Bu durum tamamen teknik nedenlerden kaynaklanıyor. Örneğin karşılanması gereken şartlardan biri Geri Kabul Anlaşması’nın (GKA) Türkiye tarafından tam olarak uygulanması. Ancak GKA, 1 Haziran’da devreye girecek dolayısıyla bu maddenin 4 Mayıs’ta karşılanması söz konusu olmayacak. Fiilen 4 Mayıs’ta uygulanamayacak bir başka unsuru da Türkiye’nin karşılıklılık ilkesi çerçevesinde AB ülkelerine vize muafiyeti uygulaması oluşturuyor. Türkiye, AB ülkelerine vize muafiyetini kendi vatandaşlarına yönelik vize muafiyetinin hayata geçirilmesinin öngörüldüğü 30 Haziran’dan itibaren devreye sokma niyetinde. Türkiye fiilen karşılanması şu aşamada mümkün olmayan kriterleri zamanı geldiğinde karşılama konusunda güçlü taahhüt altına girdi ve bunu Brüksel’e resmen iletti.
İHTİYATLI İYİMSERLİK HAKİM
hürriyet’ten Güven Özalp’in haberine göre, Brüksel ile Ankara arasında günlük düzenli temas trafiği yaşanıyor. Süreçte kaydedilen gelişmelerden Brüksel anında haberdar oluyor ve Türkiye’nin kriterleri karşılama performansı AB tarafından neredeyse anı anına kayda geçiriliyor. 4 Mayıs öncesindekison iki günde Türkiye’nin hedefi, karşıladığı kriter sayısını 67-68 düzeyine yükseltmek olacak. Bunun sağlanması halinde AB Komisyonu’ndan olumlu öneri çıkacağı görüşü hâkim. AB Komisyonu kanadında da ihtiyatlı bir iyimserlik söz konusu. Son iki günde süreci altüst edecek radikal nitelikli gelişmeler yaşanmaması ve Türkiye’nin kriterleri hedeflediği seviyeye yükseltmesi halinde AB Komisyonu’nun 4 Mayıs’ta vize muafiyeti için teknik nitelikli yeşil ışığı yakması öngörülüyor.
ÖNERİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
AB Komisyonu’nun “teknik olur”u Türk vatandaşlarına vize muafiyeti sağlanması açısından hayati önem taşıyor. Komisyon’un olumlu görüş bildirmemesi halinde sürecin ilerleyebilmesi mümkün değil. AB Komisyonu, Türkiye’nin vizeden muaf ülkeler listesine dahil edilmesini önermesi de sürecin bittiği anlamına gelmeyecek. Vize muafiyeti hedefine ulaşılması için Avrupa Parlamentosu’nun ve üye ülkelerden oluşan AB Konseyi’nin siyasi onayı da gerekecek. Türkiye, siyasi onay sürecinin teknik süreçten daha sıkıntılı geçme potansiyelinin yüksek olması nedeniyle AB Komisyonu’nun “fay içermeyen” ve elinin güçlü olmasını sağlayacak bir öneride bulunmasına büyük önem veriyor.
FT: TÜRKİYE ZORLU ENGELLERLE KARŞI KARŞIYA
İngiliz Financial Times gazetesi, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile yürüttüğü vize muafiyeti görüşmelerinde zorlu engellerle karşı karşıya olduğunu yazdı.
BBC Türkçe servisinin aktardığına göre, gazetenin Brüksel ve Ankara’daki muhabirleri Alex Barker ile Mehul Srivastava’nın imzasını taşıyan haberde, Ankara’dan önümüzdeki haftalarda, zorlu bazı siyasi reformları yerine getirmesinin isteneceği belirtiliyor.
Financial Times’a göre, AB’nin Türkiye vatandaşlarına Schengen bölgesinde vize muafiyeti getirilmesi için talep edeceği koşullar arasında “terörle mücadele kanununun ve parti finansmanına yönelik düzenlemelerin gözden geçirilmesi” de var.
Gazetedeki haberde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ise son dönemde “terörle mücadele yasalarının genişletilmesinden” yana olduğunu ve Ankara’nın parti finansmanında şeffaflığa yönelik reformlara 10 yıldır direndiği belirtiliyor.
Haberden bazı satırlar şöyle:
“Avrupa Komisyonu Çarşamba günü resmen Türklere Schengen bölgesinde kısa süreli seyahatler için vize muafiyeti getirilmesini tavsiye edecek. Ancak öneri hakkında bilgi sahibi kişilere göre, Türkiye’nin bunun için yerine getirmesi gereken 72 kriterden 10’a yakınının henüz yerine getirilmediği belirtilecek.
Komisyon, Haziran ayı ortasında henüz tamamlanmayan kriterlerle ilgili raporunu yapacak. Ankara’ya, Avrupa Parlamentosu’nun ve AB üyesi tüm ülkelerin Haziran ayı sonundaki nihai onayına dek, tüm düzenlemeleri gerçekleştirmesi için baskı uygulayacak.
Henüz yerine getirilmeyen en zorlu kriterler Türkiye’nin veri koruma kurallarını bazı güvenlik birimlerini de kapsayacak şekilde güçlendirmesi, azınlık haklarının daha iyi korunması için terörle mücadele alanında yasal düzenlemeleri gözden geçirmesi ve Türkiye’de siyasi partilerin finansmanı konusunda şeffaflığın artmasını sağlayacak yolsuzlukla mücadeleye yönelik yeni önlemler alması.”
Financial Times’taki haberde Türkiye’nin söz konusu 72 kriteri yerine getirmek için büyük çaba harcadığı ve sadece son 12 günde 15’e yakın kriterin yerine getirildiği de bildiriliyor. Avrupalı bazı diplomatlar ise Türkiye’nin tüm kriterleri yerine getirmeyeceği ve Avrupa’nın da vize muafiyeti konusunda isteksiz olduğu yorumunda bulundu.