Gelişmekte olan ülkelerin devasa boyutlara varan borçları için alarm sinyalleri çalıyor.
Fransız ekonomi gazetesi “Les Echos”nun araştırmasına göre, özellikle de enflasyonun yüksek olduğu Türkiye gibi ülkelerde yüksek borç oranı daha da kritik bir önem arz ediyor. Haberde, JP Morgan Gelişmekte Olan Ülkeler Tahvil Endeksi’nin pik noktaya eriştiği 22 Mayıs ila 24 Ağustos arasında yaklaşık yüzde 5’lik bir düşüş kaydettiği belirtiliyor.
Bu kaygı ve gerilimin başlıca nedeni ise, gelişmekte olan ülkelerin aşırı borçlanmış olmaları. Nitekim JP Morgan’ın bir raporuna göre, bu kategorideki ülkelerin borçlarının GSYİH’ye olan oranı 2007 ila 2014 yılları arasında yüzde 33 oranında arttı. Dünya Bankası da ekonomik büyümede yavaşlama ve buna karşılık, gelişmekte olan ülkelerin bütçe açıklarındaki artıştan kaygılı. Bununla birlikte analistler, paradoksal bir biçimde, bu ülkelerin ödeme kapasitesindeki zafiyetin dramatik boyutlarda olmadığına dikkat çekiyorlar.
Nitekim, geçmişte yaşanan krizlerden farklı olarak bu kez kamu borçlarından çok, özel kesim borçlarının endişe verici olduğu belirtiliyor. Analistlere göre, kamu kuruluşları son yıllardaki likidite bolluğuna rağmen borçlanma konusunda daha mantıklı davrandılar. Ancak şirketler tam tersine bu bolluktan yararlanmak için fazla iştahlıydılar. Uzmanlara göre, özellikle Türkiye gibi enflasyonun önemli olduğu ülkelerde özel sektörün kısa vadeli borçları, krediye erişimin kesilmesi halinde, ciddi sıkıntılar yaratabilir.
Öte yandan, Türkiye’nin özelinde, siyasi gerilim, erken seçimin siyasi arenadaki tıkanıklığı çözme olasılığının düşük olması da yatırımcıları kaygılandıran unsurlar.
Dünya genelinde gelişmekte olan ülkeler açısından riski artıran faktörler ise yuan’ın ani devalüasyonu ve doların güçlenerek bu ülkelerin dolar cinsindeki borçları için sıkıntı yaratması; emtea fiyatlarındaki gerileme ve FED’in faiz artırma beklentisinin gelişmekte olan ülkelerden para çıkışını hızlandıracak olması.