Batı ve İran, petrol piyasalarında birkaç hafta içinde somutlaşacak olan birbirine zıt iki acil durumu bekliyor.
JP Morgan da, OECD ülkelerinde petrol envanterlerinin 9 Mayıs ila 30 Mayıs arasındaki bir sürede operasyonel olarak asgari düzeye inerek, “fiyat artışlarının çok hızlanacağı” bir sürece gireceklerini belirtti.
ABD’nin ablukası aynı zamanda İran’ın petrol ihracatını da kısıtladığından, envanterlerini yüksek bir düzeye taşıdı. Depolama maksimum seviyeye ulaşırsa, üreticiler üretimi sert bir şekilde kesmek zorunda kalacak ve bu da, petrol sahalarında kalıcı bir hasar oluşturacak.
Tahran da Batı gibi bu konuda bir zaman daralmasıyla karşı karşıya. İran’ın enerji politikasını bilen yetkililer, ülkenin depolama kapasitesinin tamamen tükenmesinden önce kabaca bir ay daha mevcut seviyelerde üretim yapabileceğini söylüyorlar.
Ancak Bloomberg’e göre, İran ham petrol üretimini önemli ölçüde düşürerek zamana oynuyor. Öte yandan, İran’ın eski tankerlerini de devreye soktuğu ve Çin’e demiryoluyla petrol sevkiyatı yapmayı da denediği belirtiliyor.
İran’ın petrol sektörü uzun vadeli kapasiteyi sarsmadan üretimi baskılama deneyimine sahip ve ABD ablukasını da aşabileceğinden emin gözüküyor.
Şimdilik petrol vadeli işlemleri 150 dolar-200 dola varil fiyatı gibi en kötü senaryoya ulaşmadılar.
Arz şokunu baskılamak amacıyla, Suudi Arabistan ve BAE Hürmüz Boğazı’nı baypas edecek alternatif yollar kullandı. ABD, Japonya, Avrupa ve diğer beli başlı ekonomiler stratejik rezervlerin kullanımı için iş birliği yaptılar.
Asya ülkeleri de, yakın zamanda Suudi Arabistan’ın bir numaralı petrol ihracatçısı unvanını elinden alan ABD’nin petrolünden yararlandılar. Ancak bu durun ABD’nin petrol envanterinin azalmasına yol açtı. Ham petrol ve petrol ürün rezervleri art arda dört hafta geriledikten sonra toplamda 52 milyon varile düştü.
ABD’li petrol üreticileri daha fazla pompalamayı planlamadıkları için rezerv seviyeleri test edilmeye devam edecek.
Petrol sektöründen yetkililer, petrol ve doğal gaz işinde belirsizliğin ciddi sıkıntı yarattığını, mevcut Beyaz Saray yönetiminin öngörülemeyen yapısının işte bir model oluşturmayı hemen hemen imkansız hale getirdiğini belirtiyorlar.
Petrolde yeni arz artışı olmaması ve stokların da hızla tükenmesi, belli başlı petrol analistlerine göre global pazarları uçuruma sürüklüyor.
Danışmanlık şirketi Energy Aspects’in kurucusu Amrita Sen, savaşın sürmesi halinde stokların haziran sonunda tükeneceğini öngörüyor. Bu noktada da, fiyatlama çığırından çıkabilir. (Kaynak: Fortune.com)