ABD’nin İran’a saldırılarıyla başlayan savaş İran’ın petrol ve doğalgaz sevkiyatı için kritik önemde olan Hürmüz Boğazı’nı tankerlere kapatmasına yol açtı. Dünyada tüketilen her beş varil petrolden biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. LNG ticaretinin ise yüzde 20 kadarı buradan yapılıyor.
Bu durumu değerlendiren Navios Maritime Partners’ın CEO’su ve aynı zamanda dördüncü kuşak Yunanlı armatör Angeliki Frangou, dünyadaki liderlerin pek çoğunun küreselleşme ve serbest ticaret döneminde ortaya çıktığına dikkat çekerek, yeni durumu ise 19. yüzyıl İngiltere’sine benzetiyor: Merkantalizm, devlet korumalı ekonomik sistem, ithalatın cezalandırılması, ulusal servet ve güç birikimi.
COVID kapanmaları, gümrük vergileri, savaşlar, jeopolitik gerilimler gibi sayısız kriz ortamında yol almaya çalışan Frangou, ticaretin artık değiştiğine dikkat çekiyor. (Uluslararası ticarette mal sevkiyatının yaklaşık yüzde 90’ı gemilerle sağlanıyor.) Yunanlı armatör, “Artık ulusal güvenlik öncelikli. Merkantalizm, dost ülkelerle ticaret yapmak ön planda” sözleriyle devam ediyor.
Navios Maritime Partners’ın 171 kargo ve tanker gemisinden oluşan global bir filosu var. Her gün ortalama bir gemisi Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Körfez’den ham petrol nakliyatının ücreti geçen haftaya göre dört kat arttı.
Angeliki Frangou’nun CEO’lara mesajı şu: “Tarihe pek çok açıdan bakıyoruz. İnşa ettiğimiz Dünya Ticaret Örgütü DTÖ merkezli dünya artık yok. Başka bir dünyada yaşıyoruz.” (Kaynak: Fortune.com)