Zeynep Aktaş – Türkiye ekonomisinde sıkı para politikası adımlarının sahadaki en net yansımalarını gördüğümüz bankacılık verileri, piyasaların kritik bir eşiğe geldiğini gösteriyor. Merkez Bankası’nın (TCMB) likidite yönetimindeki kararlı duruşu ve politika araçlarını güçlü bir şekilde kullanması, kredi ve mevduat faizlerindeki katılığı korurken, gözleri önümüzdeki dönemin makro dengelerine çeviriyor. Ekim 2025’ten bu yana devam eden 7 aylık periyot, para politikasının piyasa faizleri üzerindeki etkisini gösteriyor.
Para piyasasında körfez etkisi
Sürecin gelişimi TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyetinde çok net görülüyor. 2025 yılının son aylarında %39,50 seviyesinde olan fonlama maliyeti, yeni yılın ilk aylarında kademeli olarak %38 ve ardından şubat ayında %37 seviyelerine kadar çekilmişti. Piyasalarda bahar havası beklentisi oluşturan bu gevşeme hareketi, şubatın son günlerinde ABD ile İsrail’in İran’a saldırısıyla birlikte mart ayında yerini sert bir dönüşe bıraktı. Merkez Bankası, mart ayının ilk haftasıyla birlikte fonlama maliyetini keskin bir adımla yeniden %40 seviyesine yükseltti ve mayıs ayı ortasına kadar bu bantta sabitledi. Bu hamle, enflasyonist baskılara karşı “erken gevşeme” sinyali vermekten kaçınan ekonomi yönetiminin, piyasadaki fazla likiditeyi çekme ve lirayı sıkı tutma konusundaki kararlılığının en somut göstergesi oldu.
Mevduatta %49 sınırı
Fonlama maliyetinin %40’a sabitlenmesi, bankacılık sektörünün fonlama ihtiyacını ve kaynak maliyetlerini doğrudan yukarı itti. Bu durumun en belirgin faturası ise mevduat tarafında gözlendi. Şubat ayında fonlama maliyetinin düşüşüyle birlikte %44,38’e kadar gerileyen üç aya kadar vadeli TL mevduat faizleri, Merkez Bankası’nın mart hamlesi sonrası hızla yükselişe geçtiği gözlendi. Nisan ayını %48 49 bandında geçiren mevduat faizleri, 15 Mayıs 2026 haftası itibarıyla %48,96 seviyesine kadar yükseldi. Bankaların TL mevduat payını artırma yükümlülükleri ve likidite sıkışıklığı, tasarruf sahiplerine sunulan getiriyi şimdilik zirvede tutmaya devam ediyor. Mevcut tablo, tasarruf sahibini TL’de tutmak açısından başarı sağlasa da bankacılık sektörü için ciddi bir kaynak maliyeti baskısı anlamına geliyor.
Ticari dengeli, ihtiyaç zirvede
Kaynak maliyetindeki gözlenen artış, kredi türlerine aynı oranda yansımıyor. Sektörde ticari ve bireysel krediler arasında belirgin bir ayrışma söz konusu. Reel sektörün çarklarını döndüren ticari kredi faizleri, geçen zaman diliminde ağırlıklı olarak %50 ile %54 arasında dalgalı ama nispeten korunaklı bir seyir izledi. Son haftada %50,81 olarak gerçekleşen oran, gerek üretici ve gerekse ihracatçının finansman maliyetinin yüksek de olsa belirli bir öngörülebilirlik sınırında tutulmaya çalışıldığını işaret ediyor.