ABD/İsrail ila İran arasındaki savaş dünyada petrol ve doğal gaz ithalat faturasının mart ila ağustos arasında 330 milyar dolara varan bir rakama ulaşmasına neden oldu. Öte yandan, savaş henüz bitmedi ve fatura daha da şişebilir.
Basra Körfezi’ndeki kriz 1990 yılı Körfez Savaşı’ndan beri en büyük sarsıntı olarak adlandırılıyor ve özellikle de, Avrupa Birliği’nin en büyük darbeyi aldığı belirtiliyor.
Hesaplamalara göre, Avrupa Birliği’nin enerji ithalat faturası mart ila ağustos arasında 78 milyar dolar arttı. Bunun nedeni, AB’nin büyük ölçüde yurtdışından gelen enerjiye ihtiyaç duyması, Rusya’dan alınan petrol ve doğal gaza yaptırım uygulaması sebebiyle de özellikle ABD’den gelen petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaza bağımlı olması.
Savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkisinden en çok zarar gören ikinci sıradaki ülke ise Çin. Çin ağustosa kadar olan altı ayda ekstra 35 milyar dolar ödedi. Çin dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı ve aynı zamanda dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatçısı. Bununla birlikte, Çin İran’a yönelik ilk ABD/İsrail saldırısında fiyatlar sert bir şekilde yükseldiğinde ithalatını önemli ölçüde kıstı. Nitekim pek çok analist Çin’in ithalatı azaltıp devasa stoklarını kullanarak bir şekilde dünyayı petrol fiyat krizinden kurtardığını belirtiyor. Çin’in yılın başında 1 milyar ila 1,4 milyar varil arası yakıt stoğuna sahip olduğu hesaplanıyor.
Hindistan savaştan mali bakımdan en çok etkilenen üçüncü sıradaki ülke. Mart-Ağustos döneminde enerji ithalatına ekstra 22 milyar dolar ödemek zorunda kaldı. Hindistan özellikle de Orta Doğu’dan petrol ithalatına fazlasıyla bağımlı.
Çin ve Hindistan dışında diğer Asya ülkeleri de savaşın ham petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz ve yakıt fiyat artışlarından olumsuz etkilendiler; enerji için ekstra milyar dolarlar ödemek zorunda kaldılar.
Sıkıntı sona ermiş de değil. Ağustos ayına kadar olan altı ayda Asya’da sıvılaştırılmış doğal gaz fiyatı, analistlerin savaş öncesi dönemdeki tahminlerinden ortalama yüzde 75 daha fazlaydı. Avrupa’da sıvılaştırılmış doğal gazın fiyatı savaş öncesi tahminlerin yüzde 60 üzerine çıktı. Her iki fiyatın da mevcut seviyelerde kalmasına ve hatta AB kış için satın almaya başlamadığı sürece daha da yükselmesine kesin gözüyle bakılıyor. Asya ülkelerinin de kış için stok yapmaları gerekiyor.
Petrol fiyatları savaş öncesi seviyelerin üzerinde ve muhtemelen uzun süre pahalı kalacak. Uluslararası Enerji Ajansı’nın bu yılın başındaki tahminlerine göre, Orta Doğu’da arıtma kapasitesinin günlük yaklaşık 9,6 milyon varil kadarına denk düşen beşte biri çatışmalar nedeniyle devre dışı kaldı. Buna, Rusya’da Ukrayna’nın drone saldırılarından dolayı rafinerilere verilen hasar eklenince, dünyadaki petrol arıtma kapasitesi ve dolayısıyla yakıt üretimi oldukça azaldı. Savaş sona erse bile yakıt sıkıntısı bir süre daha devam edecek ve enerji ithalatçısı ülkelerin faturaları da şişecek. (Kaynak: oilprice.com)