Şule Laleli
Merkez Bankası, kamu bankaları (Ziraat, Vakıfbank, Halkbank) ve düzenleyici kurulların (BDDK, SPK) İstanbul Finans Merkezi’ne sağladığı katma değer nedir?
İstanbul Finans Merkezi finans sektörünün tüm ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bütüncül bir yaklaşımla tasarlananan, yeni nesil bir finans ekosistemi. Uluslararası piyasalarla entegrasyonu güçlendirirken, etkin ve rekabetçi bir ortam sunarak, Türkiye’nin küresel bir finans merkezi olma hedefine katkı sağlamayı amaçlıyoruz. Yerleşkemizin en büyük avantajlarından biri finansal sistemin karar alma, düzenleme ve denetleme mekanizmalarını tek bir çatıda buluşturması. Bugün itibarıyla TCMB ve BDDK başta olmak üzere sektörün önde gelen kurumları İFM’de faaliyet gösteriyor. Gelecek yıl SPK ve Borsa İstanbul’un da taşınmasıyla finansal sistemin temel aktörleri ilk kez bu ölçekte entegre bir yapıda buluşmuş olacak. Bu güçlü sinerjinin ve operasyonel verimliliğin İstanbul’u daha rekabetçi bir konuma taşıyacağına inanıyoruz.
Blok zincir, açık bankacılık ve dijital ödeme sistemleri geliştiren girişimlere ne tür özel destekler sunuluyor?
İstanbul Finans Merkezi olarak, bu ve benzer fintek dikeylerini finans sektörünün dönüşümünde stratejik alanlar olarak görüyoruz. Fintek, Türkiye’nin finansal rekabet gücünü artıracak, hizmet kalitesini yukarı taşıyacak ve ülkemizi uluslararası ekosistemde daha güçlü bir konuma taşıyacak önemli bir başlık. Bu dönüşümün getireceği büyük potansiyeli ve sektörün ihtiyaçlarını çok önceden öngördüğümüz için stratejik vizyonumuzu bu odak üzerine inşa ettik. Finansal teknolojilerin geleceğine yön vermek ve bu ekosistemin tek bir merkezden büyümesini desteklemek amacıyla İFM çatısı altında teknoparkımız Fintech Zone İstanbul’u hayata geçirdik. Fintech Zone İstanbul, girişimcilere İstanbul Finans Merkezi Kanunu ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun sunduğu avantajları aynı çatı altında buluşturan özel bir yapıya sahip. Farklı fintek dikeylerinde teknoloji geliştiren girişimciler, burada hem sektörle doğrudan temas edebilecekleri hem de Ar-Ge ve yazılım faaliyetlerini daha verimli yürütebilecekleri bir ortam buluyorlar. Bu sayede ürünlerini finansal kurumlarla test etme, doğru iş birliklerine ulaşma ve ticarileştirilebilir iş modellerine dönüştürme imkanına sahip oluyorlar.
Burada teknoloji geliştiren bir girişimci, bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sermaye piyasası aktörleri, yatırımcılar ve kamu kurumlarıyla doğrudan aynı ekosistemi paylaşıyor. Bu entegrasyon özellikle açık bankacılık ve dijital ödeme sistemleri geliştiren ve hızla büyümek isteyen girişimler için hayati öneme sahip. Çünkü bu şirketler iyi bir teknoloji üretmenin yanında, finansal kurumlarla entegre çalışabilmeye, güvenli veri akışları oluşturabilmeye ve mevzuata uyumlu çözümler geliştirebilmeye ihtiyaç duyuyorlar. Fintech Zone İstanbul tam da bu noktada, girişimlerin doğru kurumlarla pilot çalışmalar yürütmesini ve iş birliği fırsatlarına erişmesini kolaylaştıran güçlü bir platform sunuyor. İFM’ye gelen girişimcilere yasal teşviklerin ötesinde, ekosistem temelli, uçtan uca bir büyüme olanağı sağlıyoruz. Mentörlük, sektör buluşmaları, yatırımcı görüşmeleri, kurumsal eşleşmeler, eğitim programları, teknik ve hukuki farkındalık çalışmaları ile pazara erişim gibi imkanlar sunuyoruz. Türkiye’den çıkacak fintek girişimlerinin yerel pazarda olduğu kadar bölgesel ve küresel pazarlarda da rekabet edebilen, güçlü teknoloji şirketlerine dönüşmesini sağlamak için çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Yeşil finans, sürdürülebilir finansman ve katılım bankacılığı (İslami finans) alanında küresel pazar payı hedefi nedir?
Yeşil finans, sürdürülebilir finansman ve katılım finansı, önümüzdeki dönemde küresel finans sektörünün en önemli büyüme alanları arasında yer alıyor. İstanbul Finans Merkezi olarak bu alanları stratejik önceliklerimiz arasında görüyoruz. Katılım finansı tarafında, Türkiye’nin önde gelen kamu ve özel katılım finans kuruluşlarının İstanbul Finans Merkezinde yer almasıyla birlikte, çok kısa süre içerisinde sektörün önemli bir bölümüne ev sahipliği yapan bir ekosistem haline geliyoruz. Bu durum, İstanbul’un katılım finansı alanındaki konumunu daha da güçlendiriyor. Sürdürülebilir finans ve yeşil finans tarafında ise Türkiye Varlık Fonu’nun yürüttüğü çalışmalar önemli bir referans noktası oluşturuyor. Sukuk, yeşil tahvil ve kira sertifikası gibi araçlar üzerinden sürdürülebilir finansman alanında önemli adımlar atılırken, dünyanın önde gelen finans kuruluşları ve uluslararası ekonomik kurumlarıyla yakın temaslar sürdürülüyor. İstanbul Finans Merkezi olarak bu dönüşümü destekleyen, uluslararası sermaye ile yerel finansal ekosistemi bir araya getiren ve sürdürülebilir finans uygulamalarının gelişimine katkı sağlayan bir ortam oluşturmayı hedefliyoruz. Amacımız belirli bir pazar payı hedefinden ziyade, İstanbul›u katılım finansı ve sürdürülebilir finans alanlarında bölgesel ölçekte önemli bir merkez haline getirecek ekosistemi güçlendirmektir.
İFM içerisindeki akıllı bina teknolojileri, veri merkezi (data center) altyapısı ve siber güvenlik önlemleri hakkında bilgi verir misiniz?
İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösteren kurumların altyapı, güvenlik veya operasyonel süreklilik gibi konulara odaklanmak zorunda kalmadan, tüm enerjilerini işlerini büyütmeye, yeni ürünler geliştirmeye ve değer üretmeye yönlendirebilecekleri bir ekosistem inşa ettik. Bugün yerleşke genelinde güvenlik, yangın algılama, iklimlendirme, erişim kontrolü ve otopark yönetimi gibi kritik sistemler entegre bir yapıda, tek merkezden yönetiliyor. Yapay zeka destekli güvenlik sistemleri, gelişmiş erişim kontrol mekanizmaları ve acil durum yönetim altyapıları sayesinde hem güvenliği güçlendiriyor hem de günlük operasyonların daha etkin şekilde yürütülmesine katkı sağlıyoruz. İş sürekliliği de en fazla önem verdiğimiz konuların başında geliyor. Veri merkezi altyapımızı yüksek yedeklilik anlayışıyla tasarladık. Yerleşkede uluslararası standartlarda iki ayrı veri merkezimiz var. Enerji altyapısından haberleşme sistemlerine kadar tüm kritik bileşenler yedekli olarak kurgulanmış durumda. Farklı operatörlerden sağlanan ayrık fiber bağlantılar ve kesintisiz güç altyapısıyla olası risklere karşı güçlü bir dayanıklılık sağlıyoruz. Ayrıca 7/24 çalışan operasyon merkezlerimizle tüm kritik sistemleri anlık olarak izleyip yönetiyoruz. Siber güvenlik sistemimi ise riskleri önceden tespit etmeye dayalı bütüncül bir model üzerine kurduk. Ağ güvenliği, erişim yönetimi, veri güvenliği ve güvenlik izleme süreçlerini entegre şekilde yönetiyoruz. Düzenli testler ve denetimlerle sistemlerimizin dayanıklılığını sürekli geliştiriyoruz.
Gelecek dönem ilişkin projeler ve hedeflerden bahseder misiniz? 2027 yılına nasıl bir hazırlık yapıyorsunuz? Bölgesel güç olma konusunda İFM’nin gündeminde neler var?
İstanbul Finans Merkezi açısından oldukça hareketli ve verimli bir dönemden geçiyoruz. Özellikle Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı kapsamında açıklanan yeni teşviklerle birlikte merkezimize yönelik ilginin belirgin şekilde arttığını söyleyebilirim. Uzun vadeli öngörülebilirlik sağlayan bu adımların, uluslararası yatırımcıların ve finans kuruluşlarının İstanbul’u bölgesel operasyonlarını yönettikleri, stratejik bir merkez olarak değerlendirmelerine katkı sağlayacağına inanıyoruz. İstanbul Finans Merkezi yakın coğrafyanın dikkatle takip ettiği bir finans ekosistemi haline gelmiş durumda. Kamu kurumları, düzenleyici otoriteler, bankalar, sermaye piyasaları kuruluşları ve finansal teknoloji şirketlerini aynı çatı altında buluşturan yapımız, bölgesel ölçekte önemli bir çekim merkezi oluşturuyor. Son dönemde artan ilgi ve yatırımcı temasları da bunu destekliyor. 2027 yılı İstanbul Finans Merkezi için önemi bir eşik olacak. SPK ve Borsa İstanbul’un da yerleşkemize katılmasıyla birlikte daha güçlü ve entegre bir yapıya kavuşacağız. Bu bütünleşik yapı uluslararası sermayenin ülkemize çekilmesine ve İstanbul’un bölgesel finans merkezi konumunun güçlenmesine önemli katkılar sağlayacak.