Zeynep Aktaş- Borsada büyük kazançlar tesadüf mü, yoksa güçlü bilançoların doğal sonucu mu? Son bir yılda yatırımcısına yüzde 100’ün üzerinde kazandıran şirketlere yakından bakıldığında ortak bir tablo ortaya çıkıyor. Aktiflerini büyüten, satışlarını artıran, kârlılığını güçlendiren ve özsermayesini genişleten şirketler, piyasanın da en fazla ödüllendirdiği hisseler arasında yer alıyor. Fiyat hareketlerinin arkasındaki gerçek hikâyeyi ise finansal tablolar anlatıyor. Borsada yatırımcıların en sık düştüğü hatalardan biri, yalnızca yükselen hisse fiyatına odaklanmak oluyor. Oysa hisse fiyatı çoğu zaman sonuca işaret eder; asıl neden şirketin finansal performansında saklıdır. Bir şirket neden değer kazanır? Neden bazı hisseler birkaç yılda fiyatını katlarken bazıları yerinde sayar? Bu soruların yanıtı grafiklerden ziyade, bilançolarda bulunuyor. Bir şirketin büyümesini anlamanın en temel yollarından biri aktif büyümesine, net satışlarına, net kârına ve özsermaye gelişimine birlikte bakmaktır. Çünkü sürdürülebilir değer artışı, çoğu zaman bu dört göstergenin aynı yönde ilerlemesiyle mümkün olur. Şirket büyüdükçe üretim kapasitesini artırır, daha fazla satış yapar, elde ettiği kârı özkaynaklarına ekler ve zaman içinde piyasa değeri de bu gelişime uyum sağlar. Son bir yılda yüzde 100’ün üzerinde kazandıran şirketler incelendiğinde de tam olarak böyle bir tablo ortaya çıkıyor. Listenin tepesindeki şirketler fiyatlarının yükselmesinden öte, asıl olarak finansallarını büyüttükleri için yatırımcıların ilgisini çekmeyi başardı.
Finansın görünmeyen gücü
Finansal tablolara yakından bakıldığında, performansıyla listenin ilk sırasında yer alan Katılımevim yıllık yüzde 2.195 getiriyle dikkat çekiyor. Şirket, nisan ayında 31,3 milyar TL seviyesini aşan sözleşme büyüklüğüne ulaştı ve Alanya şubesiyle fiziksel ağını 99 farklı noktaya taşıdı. Stratejik hamleleri, şirketin varlıklarını yüzde 200, net kârını ise yüzde 203 artırmasını sağladı.
Benzer şekilde, faktoring sektörü nisan ayında yıllık bazda yüzde 5,4 kâr artışıyla 3 milyar TL sınırını kolayca aşarken, Creditwest Faktoring net kârını yüzde 427, özsermayesini yüzde 209 büyüterek sektörel rüzgarı tam anlamıyla arkasına almış görünüyor. Varlıklarındaki istikrarlı genişleme, şirketin finansal yapısını derinden güçlendirerek gelecekteki olası büyüme adımları için güçlü bir zemin hazırlamış görünüyor.
Teknolojide beklentiler fiyatlandı
Teknoloji şirketleri, mevcut kâr rakamlarından ziyade gelecekteki çarpıcı büyüme potansiyelleriyle listede güçlü şekilde öne çıkıyor. Satışlarını yüzde 174 artırmayı başaran Odine Teknoloji, piyasadaki yüksek fiyat ve kazanç oranına rağmen ABD merkezli Super Micro Computer ile yaptığı kritik iş ortaklığı sayesinde küresel ölçekte bir kaldıraç etkisi yaratmayı hedefliyor. Yazılım alanındaki agresif genişleme, ARD Bilişim’in yüzde 156’lık olağanüstü satış büyümesiyle de güçlü biçimde destekleniyor. YEO Teknoloji ise varlıklarında yüzde 129 ve net kârında yüzde 195 artış yakalayarak yatırımcısına iyi bir getiri sundu. Perakende sektöründe teknoloji kategorisinin yüzde 42,8 oranında büyümesi de bu alandaki tüketici talebinin canlılığını ve sektörel iştahı ortaya koyuyor.
Enerjide kapasite atağı
Türkiye’nin 2035 yılı için stratejik olarak belirlediği 120.000 megavatlık kurulu güç hedefi, enerji sektöründeki büyük yatırımların şüphesiz en güçlü itici gücünü oluşturuyor. Güçlü oyunculardan Europower satışlarını yüzde 61 artırarak fiyatını yüzde 210 yukarı taşımayı bildi. Sektörün tartışılmaz önemli aktörlerinden Astor Enerji ise 150 milyon dolar seviyesindeki yatırımıyla trafo üretim kapasitesini tek kalemde yüzde 200 artırmayı planlıyor. Bu vizyoner hamlenin şirket cirosuna doğrudan 1 milyar dolar ilave katkı sağlaması bekleniyor. Bekleyen sipariş stoku hızla 1,7 milyar dolara ulaşan şirketin yıl sonu hedefi ise 1,1 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Savunma sanayisinde öne çıkan Aselsan ise varlıklarını yüzde 80’e yakın büyüterek stratejik dönüşüme kârlı şekilde eşlik ediyor.
Üretim ve lojistikte genişleme
Operasyonel büyüme, üretim kapasitesinin artırılması ve lojistik altyapısının genişletilmesiyle piyasada tamamen kalıcı bir hale geliyor. Kıraç Galvaniz, alanında uzman Norveçli Nordic Deployment ile kısa süre önce imzaladığı stratejik partnerlik anlaşması sayesinde sadece ilk yıl için 10 milyon euro tutarında yeni bir iş hacmi yaratmayı öngörüyor. Gıda tarafında ise yatırımlarını hızlandıran Armada Gıda, mevcut üretim kapasitesini tam 2,7 katına çıkaracak modern tesis yatırımının yüzde 80’ini tamamladı ve eş zamanlı olarak Kazakistan’daki depo yatırımlarına ciddi bir hız verdi. Gimat Mağazacılık ise operasyonlarına yetersiz kalan eski depoları yerine Ankara’da 3.000 metrekarelik yeni bir alan kiralayarak operasyonel hacmini güvenle büyüttü. Şirketlerde gözlenen kararlı genişleme, yüksek kâr rakamlarının kalıcı birer operasyonel başarıya dönüşmesi adına çok önemli ve yenilikçi bir sinerji üretiyor.
Geleceğe uzanan projeksiyon
Zorlu yatırım dünyasında piyasa her zaman bugünü bakmadığı gibi, yarının getireceği potansiyeli daha fazla önemsiyor. Şirketlerin varlıklarını istikrarlı biçimde büyütmesi, küresel çapta yeni yatırımlara yönelmesi ve temel operasyonel verimliliklerini artırması geleceğe dair yapılacak uzun vadeli projeksiyon kalitesini güçlendiren bir unsurdur. Gerçek finansal okuryazarlık, fiyatların peşinden koşmaktan ziyade; o fiyatı oluşturan stratejik hikayeyi doğru okuyabilmektir. Fiyatların dile getirdiği gerçekleri zamanında görenler, borsanın rüzgarında kaybolmak yerine kendi rotalarını çizebilme gücüne de sahip olabilecektir.