Avrupa, uçak yakıtının birkaç hafta içinde tükenmesi riskiyle karşı karşıya; bu durumda pek çok seferlerin iptali ve hatta küçük havaalanlarının kapanması söz konusu.
Goldman Sachs’ın yeni bir raporuna göre, Avrupa’nın ticari uçak yakıt envanterleri, Uluslararası Enerji Ajansı’nın belirlediği 23 günlük kıtlık eşiğine haziran ayında yaklaşacak. Rapora göre, bu konuda en kırılgan ülke ise, İngiltere.
Bununla birlikte, bu eşik Avrupa’nın bu sürenin bitimiyle yakıtsız kalacağı anlamına gelmiyor. Boşalan rezervleri yeniden doldurmaması halinde böyle bir risk söz konusu.
Şu bir gerçek ki, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kaldığı ilk günden itibaren global yakıt rezervleri hızla tükeniyor.
Avrupa bu 20 günlük limiti temmuz ayına ve hatta Ağustos’un ilk 15 gününe kadar uzatabilir.
Enerji analistlerine göre, Avrupa’daki rafineriler daha yüksek miktarda jet yakıtı üretmeye başladıklarından, temmuz ya da ağustosa kadar Avrupalı havayolları ve yolcular için felaket senaryosu beklenmiyor.
Yine de, bu felakete doğru “bir tür uyurgezer halde” sürüklenildiği yorumları yapılıyor. Bir felaket yaşanması olasılığı çok yüksek. Hürmüz Boğazı normale dönmediği sürece, özellikle Asya’da yakıt sıkıntısı had safhaya çıkabilir. Avrupa , rafinerilerindeki envanterler sayesinde bu süreyi biraz daha uzatabilir.
Avrupa için kriter olarak kabul edilen Amsterdam-Rotterdam-Antwerp’deki jet yakıtı envanterleri savaşın başladığı şubat sonundan beri yüzde 50 azaldı.
Şimdiden bu yaz için binlerce uçuş iptal edildi. Lufthansa ekim ayına kadar 20 bin uçuşu iptal etti. Uçak bilet fiyatları da geçen yılki maliyete göre ortalama yüzde 20 arttı.
Orta Doğu’da barış planı hemen uygulamaya konulsa bile havacılık sektörü, tedarik zincirindeki sıkıntılar aylarca devam edeceğinden kötüye gidecek.
Goldman Sachs’ın raporuna göre, petrol krizinden etkilenecek ülkeler arasında Güney Afrika, Hindistan, Endonezya, Tayland, Tayvan, Malezya ve Bangladeş başı çekiyor.
Güney Avrupa da Orta Doğu’dan çok fazla petrol ihraç ettiğinden, fazlasıyla kırılgan gözüküyor.
Öte yandan, İsrail’le birlikte savaşı başlatan ABD jet yakıtı krizinden en az etkilenecek ülke gibi gözükse de muaf sayılmaz. ABD’li havayolu şirketleri uçak bilet fiyatlarını artırdılar ve kısa süreli, fazla popüler olmayan destinasyonları da iptal ettiler.
Spirit Airlines hafta sonu operasyonlarını durdurdu ve jet yakıt varil fiyatları 150 doların üzerinde kalmaya devam ederse daha fazla sayıda havayolu iflasın eşiğine gelebilir. (Kaynak: Fortune.com)