Orta Doğu’da savaşın biteceğine dair umutlar petrol vadeli işlemleri piyasasında fiyatları düşürse de, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bu konuda pek iyimser değil; fiyatların daha da artacağı görüşünde.
IEA Başkanı Fatih Birol, “Fiyatlar zaten yüksek ancak sorunun ciddiyetini yansıtmıyor; arada bir kopukluk olduğu konusunda hemfikirim” diyor. “Yakında iki piyasa arasındaki fiyatlarda bir birleşme göreceğiz ve bu da global ekonomi için son derece hassas bir konu.”
Savaş Orta Doğu’daki üreticilerin günlük 13 milyon varil petrol kaybetmelerine yol açtı. Üstelik bu da yalnızca ham petrol. IEA Başkanı, ham petrol artı rafine edilmiş petrol ürünleri ihracatının tahmini 20 milyon varil azaldığını hesaplıyor. Ayrıca bölgede 80’i aşkın petrol ve doğal gaz tesisi hasar aldı ve bu da durumu daha da ciddi hale getiriyor.
Öte yandan, savaş ne kadar uzarsa, petrol üretiminde de o kadar kayıp olacak. Nomura, bu hafta yaptığı açıklamada, mart ayında ilaveten günde 2,3 milyon varil kayıp beklediğini belirtti. Bir yıl öncesine kıyasla, Ortadoğu’daki petrol üretimi günde 9,3 milyon varil azaldı; bu da arzda yüzde 57 oranında bir azalma demek.
Ancak bu gelişmelere rağmen petrol varil fiyatları bu hafta başında 100 doları gördükten sonra geriledi. Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukaya rağmen geçen hafta ilan edilen ateşkesin bozulmayacağı umuduyla fiyatların gerilediğine dikkat çekiyorlar.
Öte yandan, fiziki petrol fiyatlarında en son artışların da ortaya koyduğu gibi arzda sıkıntı var. Avrupa ve Afrika’ya yakın zamandaki teslimatta petrol varil fiyatı tüm zamanların en yüksek değeri olan 150 dolara ulaştı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından önce Orta Doğu limanlarından ayrılan en son tankerler petrolü boşaltacakları rafinerilere henüz ulaşmadılar.
Asya’da da, rafineriler stratejik ve ticari stoklardan kullanmalarına rağmen işledikleri petrol miktarında düşüşe geçtiler. Bu da, arzdaki sıkıntının pek çok vadeli işlem analistinin tahmininden daha kötü olduğunu gösteriyor ve IEA Başkanı Fatih Birol’un öngörülerini doğruluyor. (Kaynak: oilprice.com)