Ortadoğu’daki savaş global sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sektörüne de büyük hasar verdi; tedarik zincirindeki kriz dünya ekonomisinde önemli hasar bırakacak. Bu uyarı, Uluslararası Gaz Birliği başkanına ait ve doğal gazın en esnek biçiminin tedariğinde uzun süreli bozulmaya dikkat çekiyor.
Yaklaşık bir yıl önce, LNG’deki sıkıntının tüm dünyada fiyatlar üzerinde baskı oluşturacağına dair uyarılar vardı. Bunun üzerine, özellikle ABD enerji şirketleri yeni ihracat kapasiteleri oluşturmak için harekete geçtiler. Daha sonra ABD ve İsrail İran’ın enerji altyapısını bombaladı ve İran misilleme olarak Körfez ülkelerinin özellikle de Katar’ın enerji altyapısını vurdu. Katar bunun üzerine LNG ihracatında “force majeure” ilan etti ve dünya birdenbire potansiyel bir arz sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı.
Savaşın başladığı 28 Şubat’tan beri dünya piyasalarında LNG fiyatı yüzde 80 arttı. Uluslararası Gaz Birliği’nden Menelaos Ydreos, “Bu bir tedarik krizi değildi. Tedarik zincir kriziydi” diyor. “Jeopolitik krizlerin olduğu yerlerde arz sıkıntısı ortaya çıkar. Bu da enerji ithalatçılarının uzun vadeli planlarını etkileyebilir.”
QatarEnergy mart ayı sonlarında İtalya, Çin, Belçika ve Güney Kore ve daha başka pek çok ülkenin LNG kontratlarında “force majeure” ilan etti. İran’ın misilleme olarak Katar’ın Güney Pars/Kuzey Sahası doğal gaz yataklarını ve sıvılaştırma tesislerini vurması üzerine bu açıklama geldi. Dünyadaki LNG kapasitesinin yüzde 15’inden fazlasını karşılayan QatarEnergy’ye göre ortaya çıkan hasarı onarmak yıllarca sürebilir.
Hürmüz Boğazı’nda onlarca Katarlı LNG tankeri boş bekliyor ve tedarikteki sıkıntının ne zaman sona ereceğine dair bir işaret de yok. Tüm bu gelişmeler Katar’ın güvenilir bir sıvılaştırılmış doğal gaz tedarikçisi olduğu yönündeki unvanına da darbe indirdi. Oysa Katar 30 yıldan daha uzun bir süreden beri, ister petrol, doğal gaz ya da petrokimya olsun, kargoları tam zamanında teslim etme özelliğiyle tanınıyor.
Mevcut tablo kaçınılmaz olarak doğal gaz tedariğiyle ilgili soru işaretleri yaratıyor; üstelik Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, gelecekte doğal gaza olan ihtiyaç daha da artacak.
Nitekim Uluslararası Enerji Ajansı’nın Dünya Enerji Görünümü’nün son sayısında, gelecek yıllarda hem sanayi hem hanelerin ve özellikle de enformasyon teknolojisinin enerjiye olan talebi düzenli olarak artıracağına dikkat çekiliyor. Veri merkezlerine yatırımlar 2025 yılında 580 milyar dolar olarak hesaplanıyor ve bu da petrol ve doğal gaz sektörü için öngörülen 540 milyar dolarlık yatırımın üzerinde bir rakam.
Öte yandan, bu yatırım hesaplaması Ortadoğu’daki savaştan önceydi. Şimdi ise hasar gören enerji altyapısını onarmak için daha fazla para gerekecek ve bu da QatarEnergy’ye göre, yıllar sürebilir. (Kaynak: oilprice.com)