Ortadoğu’daki savaşın büyümesi global merkez bankalarını kritik bir teste tabi tutuyor; petrol şoku kaygısı ve enflasyon riskinin gündeme gelmesi politika belirleyicilerin büyümeyle ilgili hesaplamalarını karmaşık hale getiriyor.
Petrol taşımacılığında dünyanın en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği, İran’ın geçişlere izin vermeyeceğini açıklaması üzerine tamamen durdu.
Brent ham petrol fiyatı dördüncü günde de artmaya devam etti; çarşamba günü varil fiyatı (bugün) yüzde 1,6 artışla 82,76 dolara yükselerek, Ocak 2025’ten beri en yüksek seviyeye ulaştı. ABD Batı Teksas ham petrol fiyatı üçüncü günde de artarak varili 75,48 dolar oldu.
Yüksek enerji fiyatları kaçınılmaz olarak tüketici ve üretici fiyatlarına da yansıyacak; özellikle de Ortadoğu petrol ithalatına bağımlı ülkeler için önemli bir risk söz konusu.
Nomura’dan bir ekonomist ekibi, süregelen savaş ortamında merkez bankalarının şimdilik faiz oranlarını sabit tutması gerektiğini belirtti.
Artan gerilim ekonomik faaliyetler üzerindeki baskısını artırırken, yetkililer de ekonomik yavaşlama karşısında enflasyonist riski dengelemek gibi hassas bir görevi yerine getirmek için mücadele ediyorlar.
Avrupa Merkez Bankası, ING ekonomistlerinin ifade ettiği gibi bir ikilemle karşı karşıya; petrol şoku zaten inatçı olan enflasyonu daha da yukarı taşıyabilir; bir yandan da ABD gümrük vergilerinin etkisiyle euro bölgesi büyüme tahmininde bozulma söz konusu.
Avrupa petrolün hemen hemen tümünü ve doğalgazın da önemli bir bölümünü ithal ettiğinden, hem enerji hem de ticaret şokuyla karşı karşıya.
Öte yandan, ABD eski Hazine Bakanı Janet Yellen de, savaşın ABD ekonomisindeki büyümeye darbe indirebileceğini ve enflasyonist baskıları artırabileceğini belirtti. Yellen, FED’e faiz indirimine gitmemesi tavsiyesinde bulundu.
ABD’deki enflasyon ocak ayında yüzde 2,4 oldu; bu da Fed’in yüzde 2’lik hedefinin üzerinde.
Brent ham petrol fiyatı bu yılın başından beri yüzde 36 arttı.
Global enerji piyasası en kötü senaryoya hazırlanıyor; Bank of America’nın hesaplamalarına göre, Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğindeki duraklamanın uzaması Brent ham petrol varil fiyatını 100 dolar ve Avrupa doğalgaz fiyatını da 60 euro (70,17 dolar) üzerine taşıyabilir.