Maliye Bakanı Naci Ağbal, damga vergisinin düzenlenmesinde yapılacaklarının henüz bitmediğini belirterek, “Kayıt dışılığa iten, girişimcilik üzerinde maliyet oluşturan, adeta işi yapılamaz hale getiren damga vergisi uygulamalarını bir bir kaldırmamız lazım.” dedi.
Ağbal, Ankara Sanayi Odasının (ASO) ağustos ayı meclis toplantısında değerlendirmelerde bulundu.
Dünyanın çok zor ve sıkıntılı bir dönemden geçtiğini anlatan Ağbal, Türkiye’nin bir yandan hain saldırılarla mücadele ettiğini, diğer taraftan ise vatandaşlara, sanayicilere, yatırımcılara verilen sözlerin, reformların yerine getirildiğini dile getirdi.
Ağbal, Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) darbe girişimi sonrası oluşan siyasi uzlaşma kültürü ve ortak çalışma anlayışının, memleketin birliği ve beraberliği için ortak hedefe kilitlenmenin çok güzel gelişmeler olduğunu kaydetti.
Bütçe performansının son 6 ay itibarıyla son derece güçlü olduğunu ifade eden Ağbal, “Hepimiz açısından gelinen noktada ekonomi ile ilgili ortamın belirgin hale gelmesi, öngörülebilirliğin artması son derece önemli. Son 1 yıldır ekonomide atılan adımlar sayesinde Türkiye’nin gelişmekte olan ülkelerden olumlu ayrıştığını göstergeler ortaya koyuyor.” diye konuştu.
“Kadın istihdamının önündeki engelleri kaldırmamız lazım”
Ağbal, ekonominin istihdam tarafının iyi gittiğini dile getirerek, işsizlik oranlarının belli bir noktada devam ettiğini, ancak iş gücüne katılım oranının arttığını, özellikle de kadınların iş gücüne katılım oranındaki artışın gelecek için çok önemli olduğunu söyledi.
Kadın istihdamının daha da artırılması gerektiğinin altını çizen Ağbal, kadınların toplam iş gücüne katılım oranını yüzde 60-70’e çekmek gerektiğini belirtti.
Ağbal, kreş açan işletmelere 5 yıl süreyle vergi teşviki getirdiklerini hatırlatarak, “Başka şeyler de yapmamız lazım. Kadın istihdamının önünde engel oluşturan gerek idari düzenlemeler gerekse diğer faktörleri ortadan kaldırmamız lazım. Devlet olarak elimizi taşın altına sokmamız lazım. Bu anlamda işveren daha fazla kadın istihdamı için ne teşvik istiyorsa onun için mutlaka harekete geçmemiz lazım.” ifadelerini kullandı.
“Gıda kaynaklı enflasyon volatilitesini ortadan kaldırmalıyız”
Enflasyon gelişmelerine bakıldığında gıda fiyatlarına bağlı olarak ivmenin yukarı yönlü hareket ettiğini kaydeden Ağbal, bu konuyu çok önemsediğini, enflasyon gelişmesi içerisinde gıdanın dalga boyunu belirleyen faktör olmaktan çıkarılması gerektiğini söyledi.
Ağbal, enflasyonun aşağı yönlü de yukarı yönlü de gelirken en önemli faktörün gıda olarak karşılarına çıktığına dikkati çekerek, “Burada da mutlaka hükümet olarak yapısal tedbirler almamız gerekiyor. Bu konuda çalışmalarımız var. Mutlaka gıda kaynaklı enflasyon volatilitesini ortadan kaldırmamız lazım. O zaman enflasyon faiz ilişkisinde bu kadar risk ve belirsizlik ile karşı karşıya kalmayız.” değerlendirmesinde bulundu.
Borç çevirme oranlarının özellikle kamu açısından iyi durumda olduğunu dile getiren Ağbal, reel sektörde borç oranlarında bir artış yaşandığını, bunun halen yönetilebilen seviyelerde bulunduğunu, ancak dikkat etmek gerektiğini söyledi.
Ağbal, bankacılık sektörünün ekonominin en güçlü yanlarından birini oluşturduğunu ifade ederek, “Ülke ekonomisinin uzun vadeli büyümesini, kalkınmasını sürdürülebilir kılacak olan ve büyüme potansiyelini yukarıya çekecek olan esas itici güç yapısal reformlar.” dedi.
Yapısal reformlara önem verdiklerini ve devam ettireceklerini belirten Ağbal, yatırımların teşviki, uluslararası iş gücünün Türkiye’deki üretime katılması konusunda önemli düzenlemeler yaptıklarını hatırlattı.
Tasarrufların artırılması için otomatik katılıma dayalı bireysel emeklilik ile ilgili yasayı Meclis’ten geçirdiklerini anımsatan Ağbal, yatırım teşviki için de maliyetleri azaltacak önemli düzenlemeler getirdiklerini vurguladı.
Ağbal, damga vergisi ve harçlar açısından önemli düzenlemeler yaptıklarını hatırlatarak, şöyle konuştu:
“Damga vergisinde yapacaklarımız bitmedi. Hayatın içinde karşılaştığımız, kayıt dışılığa iten, girişimcilik üzerinde maliyet oluşturan, adeta işi yapılamaz hale getiren damga vergisi uygulamalarını bir bir kaldırmamız lazım. Burada çok seçici olarak selektif bir yaklaşım ile birçok damga vergisi düzenlemesini hayata geçirdik ama buna devam etmeye ihtiyacımız var.”
Şirket kuruluşlarına kolaylıklar getirdiklerinin altını çizen Ağbal, şirketlerin tek bir noktada kurulabileceğini ve kuruluş işlemlerinde çeşitli ücretlerde ve harçlarda indirimler yapıldığını anlattı.
Ağbal, tasfiye, çek kanunu, iflas ertelemeyle ilgili de düzenlemeler yaptıklarını, Ar-Ge ve inovasyona yönelik önemli destekler getirdiklerini anlattı.
‘Vergisini düzenli ödeyene ödül’
Ağbal “İnşallah yakında vergisini süresinde ödeyen, vergi denetimlerinde herhangi bir sorun çıkmayan mükelleflerimize dönük bir düzenleme yapacağız. Ödüllendirme olacak.” dedi.
Burada ASO üyelerin sorularını da yanıtlayan Ağbal, yeni teşvik sisteminin mevcut firmalara haksız rekabet oluşturma riskinin bulunduğunu, bu sistemin az sayıda, özellikle yurt içinde üretilmesi stratejik öneme haiz ürünler bakımından ya da Türkiye’nin global rekabetçiliğini artırmada çok önemli etkiye sahip yatırımlarda kullanılması gerektiğini ifade etti.
Navlun desteği konusunda bir çalışmalarının olduğunu anlatan Ağbal, yurt içi parkurdaki taşımalarda ÖTV iadesi konusunun herhangi bir kötüye kullanım olmaması için incelenmesi gerektiğini vurguladı.
Ağbal, akaryakıt üzerindeki ÖTV’nin önemli bir gelir kaynağı olduğunun altını çizerek, ihracatın üzerindeki maliyetlerin aşağıya çekilmesi gerektiğini, bunlardan birinin de taşımacılık maliyeti olduğunu, bunun üzerine çalışmak gerektiğini söyledi.
Uluslararası ihalelerle ilgili düzenlemelerde revizyon yapacaklarını ifade eden Ağbal, uzlaşma komisyonları konusunda da “İnşallah yakında vergisini süresinde ödeyen, vergi denetimlerinde herhangi bir sorun çıkmayan mükelleflerimize dönük bir düzenleme yapacağız. Ödüllendirme olacak. İki uygulama yaptık. Bir işveren primleri süresinde ödediğinde 5 puan indirim alıyor ama diğeri alamıyor. Gelir ve kurumlar vergisinde de imkanlarımızı zorlayarak gerçekten yükümlülüklerini yerine getiren mükelleflerle ilgili bir düzenleme yapma taahhüdüne ben giriştim. İnşallah bunu çalışıp sizlerle paylaşacağız.” diye konuştu.
Ağbal, mevcut tecil müessesesinde düzenleme yapmak istediklerini dile getirerek, “Geçmişte vergi borçlarını düzenli bir şekilde ödeyen mükellefimiz objektif tablolara göre zor bir duruma düşmüşse ona çok daha rahat bir şekilde borçlarını taksitlendirme imkanı getirelim, teminat aramayalım, faizlerini düşürelim. Hatta gerekiyorsa faiz almayalım. Geçmişinde karnesi tertemiz, borçlarını ödemiş, demek ki iyi niyet var. bugün zor günü, elinden tutmamız lazım. Devlet kötü gün dostu olacak.” ifadesini kullandı.
Faturasını eksik kesen mükellefin de cezasını ödeyeceğini ifade eden Ağbal, mevcut ceza indirim oranlarının uzlaşmalarda çok düşük olduğu yönünde şikayetler aldığını belirtti.
‘1 gün dahi geciktirilmemeli’
Ağbal, devletin vergi iade alacağı olan vatandaşın borcunu 1 gün dahi geciktirmemesi gerektiğinin altını çizerek, “Ödemediğim her kuruş vergi iadesi, vatandaştan kullandığım faizsiz kredidir. Neden vatandaş bana faizsiz kredi versin? Güzel çalışmalar yapıyoruz, daha da yapmamız lazım. O konuda ben sizden destek bekliyorum. Bizim açıklarımızı, eksiklerimizi söyleyin. Bir gün dahi iadenizi gereksiz bekletmek benim hakkım değil. Bürokratlarımın da buna hakkı yok.” şeklinde konuştu.
Petrol türevlerinde ÖTV iadesini çalışacaklarını dile getiren Ağbal, “Özellikle ihracata dönük sektörlerde ÖTV nedeniyle maliyetleri yukarıya çekmeyelim ama kontrollü olması lazım. Farklı noktalarda meşhur ’10 numaralı yağ’ meselesi var. O tür kazalara da gelmeyelim.” dedi.
Ağbal, yapım işlerindeki şartnamelerde özellikle yerli girdi kullanma konusunda siyaseten ve hükümet olarak çok istekli olduklarını ifade ederek, o noktada bürokratik anlamda birtakım sıkıntılar olduğunu söyledi.
Devlet Malzeme Ofisinin (DMO) yerli üretimin teşviki, büyümesi için ciddi bir itici güç olabileceğini ifade eden Ağbal, “Yerli üretim ve yerli tedarik konusunu DMO üzerinden nasıl yapabiliriz diye çalışıyoruz. KOSGEB ile iş birliği programlarımız var.” ifadelerini kullandı.