Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği(TSPB) Başkanı İlhami Koç, “Belirli bir boyutun üzerindeki halka arzlar için mutlaka yurtdışı yatırımcıların kapısını çalmak zorundayız” dedi.
Koç TSPB’nin Gündem Dergisi’nde yaptığı açıklamada, sermaye piyasasının ekonomik işlevlerinin başında yatırımların finansmanınıngeldiğini belirterek, “Bu işlevi, temelde 2 yöntemle gerçekleştiriyoruz pay ihraçları yoluyla özkaynak finansmanı ve tahvil- finansman bonosu ihraçları yoluyla borçlanma finansmanı.” dedi.
Koç şöyle devam etti:
“Bunlardan pay ihraçlarını her zaman daha öncelikli bir kaynak olarak dikkate alıyoruz. Bunun sebebi, pay ihraçlarının vadesi olmayan bir kaynak sağlaması ve yaratılan her yeni özkaynağın şirketin borçlanma kapasitesini de artırması. Ancak ülkemizde, halka arzlar gittikçe azalıyor. 2015 yılında yalnızca 6 şirket 119 milyon TL tutarında pay halka arzı gerçekleştirdi. Bu rakam, kriz sonrası dönemi içeren 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla, 27/1,3 milyar TL 26/619 milyon TL, 18/1,4 milyar TL ve 13/714 milyon TL’ydi.
Bu sebepler arasında elbette, yurtiçi ve yurtdışında yaşanan belirsizliklerin etkisi olmuştur. Ancak, bunun dışında etkenler de söz konusu olabilir.
Şirketlerin, halka açık gelmeyi istememesi ve özkaynak ihtiyaçlarını farklı kaynaklardan sağlamayı tercih etmeleri bir neden olabilir. Halka açık şirketler için getirilen yeni düzenlemeler bazı şirketler için ürkütücü gelmiş olabilir.
Buna karşılık, uzun yıllar sonra halka arzı teşvik eden bir vergi düzenlemesi bu yıl gerçekleşti. Yeni düzenleme genelde özkaynak finansmanını özelde ise halka arzları teşvik ediyor. Buna rağmen halka arza hazırlanan çok sayıda yeni şirket görmüyoruz.
Talep tarafında da sorunlar olduğunu görüyoruz. Bireysel emeklilik tarafındaki büyümeye rağmen pay piyasalarına olan talebin büyümemesi de ayrıca sorgulanmalıdır. Belirli bir boyutun üzerindeki halka arzlar
için mutlaka yurtdışı yatırımcıların kapısını çalmak zorundayız. İç tasarrufları bu tarafa çekebilmiş değiliz. Oysa halka arzlar, yeni yatırımcıları çekebilmek için ideal araçların başında geliyor. Özellikle, kamu kökenli büyük arzların böyle bir özelliği vardı. Kamu tarafında da yeni ve büyük arzları piyasaya çekebilmemiz gerekiyor.
Birlik olarak gündemimizde yer alan konuların başında halka arzlar geliyor. Geçtiğimiz yıllarda bu konuda ilkeler oluşturduk ve kamuoyu ile paylaştık. Ayrıca Halka Arz İlkeleri Çalışma Grubunu kurduk. Çalışma grubumuz, halka arzların nitelik ve niceliğini artırmak için çözüm önerileri içeren çeşitli raporlar hazırladı. Bu raporu ilgili
kurumlarla paylaştık. Bu konunun daha iyi irdelenmesi amacıyla, halka arzlarda yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerinin tartışılacağı bir konferans düzenliyoruz. 22 Aralık 2015 tarihinde gerçekleştireceğimiz bu konferansı, Borsaya Kote Ortaklık Yöneticileri Derneği (KOTEDER), Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği (TKYD) ve Türkiye Yatırımcı İlişkileri Derneği de (TÜYİD) destekliyor.
Halka arzda yaşadığımız bu sorunlar sadece ülkemizde değil, küresel boyutta da tartışılıyor. Bu doğrultuda halk arzlar konusunda uluslararası tartışmaları bizimle paylaşmak üzere, bu konuda uluslararası otorite olarak bilinen bir konuğu davet ettik. Mr. IPO olarak da tanınan Florida Üniversitesi’nden Prof. Dr. Jay R. Ritter bu konudaki görüşlerini bizimle paylaşacak. Sermaye Piyasası Kurulu Başkanımız Sn. Dr. Vahdettin Ertaş ve Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürümüz Sn. Tuncay Dinç’in açılış konuşması yaparak onurlandıracağı konferansımıza bütün üyelerimizi bekliyoruz. Öte yandan, ülkemizde son yıllarda yatırımcılarımızın fonlara olan ilgisi giderek artıyor. 2015 yılında fonların büyüklüğü Kasım ayı itibarıyla 100 milyar TL’yi aştı. Yatırım fonlarının tüm yatırımcılara erişimini sağlayan Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun da bu artışa katkısı olduğunu düşünüyorum. Bu kapsamda, TEFAS’ın yatırımcılar nezdindeki bilinirliliğini artırmak ve bu amaca yönelik tanıtım çalışmaları büyük önem arz ediyor.
Birlik olarak, 2015 yılının başından bu yana paydaşlarımızla birlikte ülkemizin önemli basın ve yayın organlarında TEFAS’ın ve sektörümüzün tanıtımına ilişkin çeşitli iletişim çalışmaları yürüttük. Sermaye piyasalarımıziçin bir dönüm noktası olduğuna inandığımız TEFAS’ın tanıtımına önümüzdeki dönemde de devam edeceğiz.”