PİYASALAR – Fortune Turkey https://www.fortuneturkey.com Tue, 25 Jun 2019 06:56:44 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.3.2 TCMB’den dövize zorunlu karşılık hamlesi https://www.fortuneturkey.com/tcmbden-dovize-zorunlu-karsilik-hamlesi Mon, 27 May 2019 12:31:23 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662908 Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası finansal istikrarın desteklenmesi amacıyla yabancı para mevduata/katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranlarının tüm vade dilimlerinde 200 baz puan artırılacağını açıkladı.

Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada; “Söz konusu değişiklik ile piyasadan yaklaşık 4,2 milyar ABD doları tutarında likidite çekilmesi beklenmektedir.” denildi.

Merkez Bankası’nın yabancı para zorunlu karşılık oranlarını artırması ve piyasadan 4.2 milyar dolar çekileceğini açıklamasıyla birlikte doların düşüşü hızlandı.

Dolar/TL, TSİ 15.30 itibariyle yüzde 0,47 düşüşle 6.05 seviyesinde bulunurken, euro/TL yüzde 0,64 gerileyerek 6.78’e geriledi.

]]>
Dolar haftaya düşüşle başladı https://www.fortuneturkey.com/dolar-haftaya-dususle-basladi Mon, 27 May 2019 06:43:06 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662887 Cuma günü 6.12’den 6.06’ya kadar gerileyen Dolar/TL  yeni haftaya da 6.07 civarında başladı. 

ABD ile S400 gerilimi, CDS risk priminin yükselişi, Merkez Bankası’nın rezervlerine yönelik endişeler ve İstanbul’da seçim belirsizliğinin sürmesi uzun süredir kur üzerinde baskıya neden olan faktörler olarak öne çıkıyor. 

Global Menkul Değerler Kıdemli Analisti Rıdvan Baştürk Türk varlıkların uzun süredir baskı altında olduğunu belirterek “Bunun en önemli sebebi iç piyasada yaşanan ayrışma. Ülke risk primi CDS, 520 puana kadar yükseldi. ABD ile yaşanan rahip Brunson krizinde bu seviye 580’lerdeydi. Yani oldukça yüksek seyrediyor ve TL üzerinde baskı unsuru oluyor” diye konuştu. 

Baştürk S400 konusu ve seçim belirsizliği masada kaldığı sürece risk priminin gerileme ihtimalinin zayıf olduğunu belirtti. 

Dolar geçen hafta TL karşısında % 0.4 yükseldi, böylece TL karşısında 8. haftayı da yükselişle tamamladı.

]]>
Borsadaki bankaların kârı ilk çeyrekte yüzde 20 azaldı https://www.fortuneturkey.com/borsadaki-bankalarin-kari-ilk-ceyrekte-yuzde-20-azaldi Fri, 17 May 2019 08:13:48 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662589 Borsa İstanbul’da işlem gören 10 mevduat bankasının net kârı, bu yılın ilk çeyreğinde 2018’in aynı dönemine göre yüzde 19,9 azalarak 7 milyar 844 milyon lira olurken, ortalama özkaynak karlılığı yüzde 12,7 seviyesinde gerçekleşti

Borsa İstanbul’da işlem gören 10 mevduat bankasının net kârı, bu yılın ilk çeyreğinde 2018’in aynı dönemine göre yüzde 19,9 azalarak 7 milyar 844 milyon lira olurken, ortalama özkaynak karlılığı yüzde 12,7 seviyesinde gerçekleşti.

 

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, borsada işlem gören Akbank, DenizBank, Garanti Bankası, Halkbank, ICBC Turkey Bank, İş Bankası, QNB Finansbank, Şekerbank, VakıfBank ve Yapı Kredi’nin konsolide olmayan toplam aktif büyüklüğü Mart 2019 sonu itibarıyla 2 trilyon 675 milyar liraya dayandı. Söz konusu rakam, 2018 sonuna kıyasla yüzde 6,8 artışa işaret etti.

 

Borsa İstanbul’da işlem gören mevduat bankalarının bu yılın ilk çeyreğindeki net kârı 2018’in aynı dönemine göre yüzde 19,9 azalarak 7 milyar 843 milyon 530 bin lira oldu. Bankalar, 2018’nin ilk çeyreğinde 9 milyar 791 milyon 461 bin lira net kâr elde etmişti.

 

Borsada işlem gören bankaların özkaynakları, ilk çeyrekte geçen yılın sonuna kıyasla yüzde 2,6 artarak 277 milyar lirayı aşarken, ortalama özkaynak karlılığı yüzde 12,7 düzeyinde gerçekleşti.

]]>
Bitcoin’de sert düşüş https://www.fortuneturkey.com/bitcoinde-sert-dusus Fri, 17 May 2019 06:44:15 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662580 Son günlerde hızlı bir yükselme sürecine giren kripto para Bitcoin, ani satışlarla son 24 saatte yüzde 20’den fazla değer kaybetti

Kripto para Bitcoin fiyatında Mayıs ayı başından bu yana yaşanan hızlı yükselişe sert bir düzeltme geldi. 

Mayıs ayı başında 5.277 dolar seviyesinde olan ve dün saban 8.177 dolar seviyesine kadar yükselen Bitcoin fiyatı, ani satışlarla son 24 saatte yüzde 20’nin üzerinde değer kaybetti. 6.176 dolar seviyesine kadar gerileyen Bitcoin fiyatı, şu sıralarda 7.305 dolar.

]]>
Moody’s’den not uyarısı https://www.fortuneturkey.com/moodysden-not-uyarisi Thu, 16 May 2019 08:41:36 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662541 Moody’s, dış finansman ihtiyacını hafifletecek, enflasyonist baskıyı azaltacak etkin bir politika izlenmezse Türkiye’nin notunun düşürüleceğini bildirdi.

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye için not uyarısı yaptı. ABD ile ilişkilere vurgu yapılan değerlendirmede şu tespitler yer aldı:

 Türkiye’nin kredi profili, siyasi belirsizlik ve dış kırılganlığa karşı ekonominin güçlü taraflarını dengeliyor. Türk ekonomisini güçlü tarafları genç nüfus ve göreceli olarak sağlıklı kamu borç oranı.

 Kurumların gücünün aşınması ve yükselen dış kırılganlık Türkiye’nin kredi profilini zayıflattı.

 Jeopolitik gerilimlerin tekrarlanması ve yanlış politika adımlarının geçen yıl yaşanan kur krizinin tekrarlanmasına yol açma potansiyeli var.

 Not görünümünün pozitife dönmesi veya bir not artırımı muhtemel değil, ancak mali ve parasal politikalar daha uyumlu hale gelir ve ekonomik reformlar uygulanır ise görünüm durağan hale gelebilir.

 Dış finansman desteği ve ABD ile gerilimin düşmesi kredi notu için pozitif olur.

 Eğer Türk yetkililer dış finansman ihtiyacını hafifletecek, enflasyonist baskıyı azaltacak etkin bir politika çerçevesi izleyemezler ise Türkiye’nin kredi notu düşürülür.

]]>
Dolar 6 lira üzerinde direniyor, gözler MB rezevlerinde https://www.fortuneturkey.com/dolar-6-lira-uzerinde-direniyor-gozler-mb-rezevlerinde Thu, 16 May 2019 07:02:44 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662511 Kamu bankalarının döviz satışı, fonlama maliyetindeki artış ve döviz alımına getirilen binde 1’lik vergiye karşın dolar 6 lira üzerindeki tutunmaya devam ediyor. Huawei yaptırımları yatırımcının iştahını kaçıran yeni unsur olurken, içeride bugün Merkez Bankası rezervleri izlenecek.

İstanbul seçimleri ve ABD ile ilişkilerin yakından izlendiğini bir ortamda dolar 6 lira üzerindeki seyrini sürdürüyor.

Öte yandan ABD’nin Çinli telekomünikasyon şirketi Huawei’ye sert yaptırımlar getirmesinin ardından küresel risk iştahı gerilemiş durumda. Trump yönetimi 10 Mayıs tarihinde de 200 milyar dolarlık Çin ürününe yönelik gümrük vergisini yüzde 10’dan yüzde 25’e yükseltmişti.

Piyasalarda özellikle yaptırım olasılığı nedeniyle ABD ile ilişkiler yakından takip ediliyor.

ABD Temsilciler Meclisi’nde üst düzey Demokrat ve Cumhuriyetçiler dün Türkiye’ye Rus yapımı S-400 füze savunma sistemi alımını iptal etmesi çağrısında bulundular.

Hafta başında da Temsilciler Meclisi’nin bütçe komisyonu, F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye teslimini engelleyecek düzenlemenin de içinde bulunduğu bir kanun taslağı yayımlamıştı.

Satış sonrası MB rezervleri izlenecek

Bir bankanın döviz masası işlemcisi, “ABD’nin otomotivde ticaret savaşlarını yatıştıracak kararı ile küresel piyasalar bir miktar rahatlamıştı ancak Huawei’ye getirilen yaptırımlar bu iyimserliği silmiş durumda. Bunun ötesinde dün açıklanan verilerin de gösterdiği üzere artan bütçe açığı trendi ile tahvil piyasaları ciddi baskı altında. Türkiye ABD ilişkileri de yakından takip edilen bir konu olmaya devam ediyor” dedi ve ekledi:

“Bugün TCMB rezerv verileri de yakından izlenecektir. Geçen hafta kamu bankalarının döviz satışları yoğun gerçekleşmişti. Bu trendin TCMB rezervlerine etkisini izlemek için bugün açıklanacak veri seti iyi bir gösterge olacak. Dolar/TL’de 6 seviyesinin etrafındaki dalgalanmanın sürmesini bekliyoruz. Ancak her iki yönlü sert kırılım için henüz yeterli haber akışı yok.”

Kurda tansiyonu düşüren müdahaleler

Merkez Bankası’nın 150 baz puanlık sıkılaştırmasının yanı sıra TL’yi desteklemek için kamu bankalarının geçen hafta 4.5 milyar dolara ulaşan döviz satışları da yapıldı. İşlemciler bu hafta da benzer satışların yaşandığını belirtiyorlar ancak tutar konusunda net bir fikir sahibi değiller.

TCMB’nin sıkılaştırma adımları sonrası gecelik vadede faizler bir süredir bankanın politika faizinin 150 baz puan üzerinde yüzde 25.50 civarında şekilleniyor. Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti ise kademeli artışını sürdürerek dün itibarıyla yüzde 25.07 seviyesine yükselmiş durumda. TCMB yeni bir adım atmaz ise ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin haftayı yüzde 25.50 seviyesinde tamamlayacak.

Dün bireyseller başta olmak üzere bazı kambiyo işlemlerinden alınan banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) sıfırdan yüzde 0.1’e yükseltilirken, analistler bu adımın dolarizasyonu azaltmayı amaçladığını belirtiyor.

Başta kamu bankalarının döviz satışları olmak üzere bu adımların desteğiyle dolar/TL 6.24’ten 5.95’li seviyelere kadar gerilese de 6 seviyesinin altında kalıcı olarak işlem görmüyor. Dolar/TL dün gece de 6 seviyesinin altını test etti ancak burada kalıcı olamadı.

Dolar/TL bu sabah saat 09:25 itibarıyla 6.0335 seviyesinde işlem görüyor. Aynı saatte euro/TL yüzde 0,70 primle 6.7735 seviyesinde.

Hazine’nin borçlanma maliyeti yükseldi

Öte yandan yeniden ihracı hafta başında gerçekleştirilen iki yıllık gösterge tahvilde dün son işlem yüzde 25.87 olurken 10 yıl vadeli gösterge tahvilde ise yüzde 19.55 seviyesindeydi.

Hazine Mayıs ayı iç borçlanma programını bu hafta düzenlediği 4 ihale ile tamamlamadı ancak maliyetler sert yükselmiş durumda. Artan harcamalar borçlanma ihtiyacı artışına da neden olurken, bunun enflasyondaki yükselişle aynı dönemde yaşanması ikincil piyasalarda faizlerde sert yükselişleri beraberinde getiriyor.

Bütçe açığı harcamalardaki artış trendinin giderleri tetiklemesi ve ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın gelirlere negatif etkisiyle yılın ilk dört ayında yüzde 135.1 artışla 54.5 milyar TL’ye yükseldi.

Hazine’nin bu haftaki ihalesinde iki yıllık gösterge tahvilde borçlanma maliyeti bir ay önce gerçekleştirilen bir önceki ihaleye göre 313 baz puan geçen yıl Mayıs ayına göre 870 baz puan artış gösterdi. Benzer vadede 2017 Mayıs ayında yapılan borçlanmanın maliyeti ise 1391 baz puan arttı.

]]>
‘Türkiye’de 3 yıl içinde döviz krizi yaşanma ihtimali yüzde 71’ https://www.fortuneturkey.com/turkiyede-3-yil-icinde-doviz-krizi-yasanma-ihtimali-yuzde-71 Wed, 15 May 2019 11:24:17 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662479 Türk Lirası’ndaki ve Arjantin pesosundaki değer kaybını değerlendiren Yevgeniya Sleptsiova başkanlığındaki Oxford Economics’ten uzmanlar, Türkiye ve Arjantin’de önümüzdeki 3 yıl içinde yüzde 71 ihtimalle döviz krizi yaşanacağını belirtti. Para birimleri en çok risk altında bulunan diğer üç ülke Ukrayna, Güney Afrika ve Brezilya olurken Rusya, 7. sırada yer aldı.

Oxford Economics’in değerlendirmelerine yer veren Financial Times haberine göre Türkiye ve Arjantin’deki ekonomik riskler devam ediyor ve bu, dövizde yeni bir dalgalanmaya, bankacılık sektöründe krizlere yol açabilir.

Türk hükümetinin daha düşük büyüme temposu istememesi, Merkez Bankası’nın sarsılan otoritesi ve bütçe harcamalarındaki şeffaf olmayan tutum nedeniyle yerli ve yabancı yatırımcıların güveninin ciddi şekilde sarsıldığını yazan Financial Times, bu durumun TL’ye gelecekte olumsuz yansıyabileceğinin altını çizdi.

Merkez Bankası’nın döviz rezervlerini doldurmak için kısa vadeli dolar alımlarına başladığı yönündeki haberlerin yatırımcılar üzerindeki etkisinin sürdüğünü kaydeden Financial Times, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul’daki seçim sonuçlarını tartışmaya açması göz önüne alındığında, TL’de yeni, keskin bir düşüş için çok sebep bulunduğunu belirtti.

Bu yıl TL’de yüzde 14, pesoda da yüzde 17 düşüş yaşandığını anımsatan gazete, bu para birimlerinin ne kadar düşebileceğinin merak konusu olduğunu ifade etti.

‘RUSYA’DA 3 YIL İÇİNDE KRİZ İHTİMALİ YÜZDE 34’

Oxford Economics uzmanlarına göre Rusya’da kriz ihtimali önümüzdeki bir yıl içinde yüzde 11, üç yıl içinde ise yüzde 34.

Sleptsova, “Rusya’da temel göstergeler güçlü ve görece yüksek faiz oranları, düşük enflasyon beklentilerini yansıtıyor ancak yüksek faiz oranları, rublenin küresel piyasa veya jeopolitik faktörler nedeniyle dalgalanmaya olan duyarlılığını da yansıtıyor” ifadelerini kullandı.

]]>
Döviz kredisinde yeni vergi https://www.fortuneturkey.com/doviz-kredisinde-yeni-vergi Wed, 15 May 2019 07:03:42 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662448 Bazı kambiyo işlemlerinden alınan banka ve sigorta muameleleri vergisi sıfır olarak belirlenirken, diğer işlemlerde BSMV yüzde 0.1’e yükseltildi. Uzmanlar buradan devlete aylık 2 milyar TL vergi geliri aktarılacağını ifade etti.

Resmi Gazete’de yer alan cumhurbaşkanı kararıyla 1998 tarihli 98/11591 sayılı bakanlar kurulu kararında değişiklik yapıldı. Buna göre bankalar ile yetkili kuruluşların birbirleri ile yaptıkları ve Hazine’ye yapılan kambiyo satışlarında Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) sıfır olarak belirlendi.

Ayrıca döviz kredisinin ödenmesi için, krediyi veren banka tarafından krediyi alana yapılan kambiyo satışlarında da BSMV sıfır olarak belirlendi.

Bunlar dışındaki kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden yüzde 0.1 oranında BSMV alınacak.

CÖMERT: AYLIK 2 MİLYAR TL VERGİ TOPLANACAK

Garanti Yatırım Koordinatörü Tufan Cömert, “Spot döviz piyasasında günlük işlem hacmi ortalaması Nisan’da 5.6 milyar dolar. Buradan devamla günlük ortalama çift taraflı 200’er milyon TL gibi bir vergi toplanacak. 20 iş günü dersek aylık 2 milyar TL gelirden bahsediyoruz. Bu adım hem gelir artırma hem de dövizden caydırma amaçlı görünüyor” dedi.

Bakanlar kurulu kararının ilk yayımlandığı 1998 yılında tüm kambiyo muamelelerinde BSMV yüzde 0.1 olarak belirlenmiş, 2008 yılında sıfıra indirilmişti.

]]>
Grin’e teknik bakış https://www.fortuneturkey.com/grine-teknik-bakis Tue, 14 May 2019 08:50:00 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662426 Spot: Geleceğin yıldızı olmaya aday Grin parasının teknolojik altyapısını merak edenlere. Turan Sert yazdı.

Geçtiğimiz iki yazıda önce MimbleWimble denen Harry Potter dünyası karakterlerinin hakim olduğu ve gizlilik konusunda yeni bir çığır açan bir teknolojiden bahsetmiş, sonra da özellikle cypherpunk dünyasında heyecan yaratan MimbleWimble üzerine kurulu Grin parasına değinmiştik. Bu iki kısmı teknik altyapısı olmayanlara tavsiye edebiliriz. Eğer işin teknik olarak daha detayına girmek isterseniz, aşağıdaki yazı ilginizi çekebilir.

Gizlilik (Mahremiyet)

Aslında MimbleWimble, Bitcoin’in üzerine kurulduğu teknolojiyi daha gizli hale getirmeye yarayan bir protokol. Ne kastediyoruz bakalım:

MimbleWimble’da ne kullanıcılar ne de işlem miktarları görünecek. Nasıl olacak bu?

Adres yok yaşasın cüzdanlar

Öncelikle sistemde paranın gidip geleceği hesaplar olmayacak. Bunun yerine cüzdanlar kullanılacak.

Normalde Bitcoin sisteminde hesaptan para ‘input’ olarak sisteme girer, input karşılığı da aynı miktarda output çıkardı (bu output’a UTXO denirdi). Sistemdeki makinalar çıkan bu UTXO’ları toplar ve değişmediğini gördüklerinde “tamam” derlerdi “sistemde çifte harcama yapılmamış” (şu bölümde değiniyoruz bu konuya)

Grin sisteminde ise input yok, çünkü input yaratacak adresler kullanılmıyor. Bunun yerine sistemde sadece output’lar yani UTXO’lar var. Bunlar da cüzdanlar aracılığı ile kullanılıyor. Sistem iki kullanıcının bir şekilde (on-line ya da off-line) kendi arasında ne tip bir işlem yapacağı konusunda iletişime geçip anlaşma yapması esasına dayanıyor.

Örnek ile açıklayalım: Ayşe Bora’ya 100 Grin göndermek istiyorsa iki taraf kendi Özel Anahtarlarını kullanarak bir işlem yaratıyor ve bunu sisteme yolluyorlar. Biraz daha açalım: Ayşe bu işlemi başlatırken kendi Özel Anahtarı ile bir adres yaratır ve bunu Bora’ya gönderir. Bora’nın bu sırada online olmasına gerek yok. Bora Ayşe’nin gönderdiği işlemi kendi Özel Anahtarı ile şifreler. Sonrasında bu işlem sisteme girilir. Dolayısıyla sistem sadece iki kullanıcının kendi arasında anlaşarak bir işlem gerçekleştirdiğini görür ama sonuçta sadece para el değiştirdiği ve yeni bir para yaratılmadığı için bir sorun yaşanmaz.

Blok içinde detay bilgi yok

MimbleWimble’da bütün işlemlerin biraraya getirildiği bloklarda da Bitcoin’de olduğu gibi işlemler tek tek görülmüyor. Bunun yerine bütün işlemlerin bir toplamı var — dolayısı ile kim ne işlem yaptı görmek mümkün değil. Benzer şekilde karıştırma/toplamayı CoinJoin denen bir işlem ile Bitcoin üzerinde ikinci bir katman olarak yapmak da mümkün. MimblewWimble CoinJoin’i kendi ana sisteminin bir parçası olarak kullanıyor.

IP adresleri de gizleniyor

Bitcoin’de adresler belli olduğu için para nereden geldi, nereye gitti biliniyor. Bu nedenle kullanıcıları bir şekilde takip etmek ya da paranın izini sürmek mümkün oluyor (ekstra önlemler alarak bunu engellemeniz mümkün ama bun önlemler ikinci seviye genelde sistemin özünde yok). Çünkü Bitcoin’de bir işlem yaptığınızda bunu sistem ağındaki bir makineye (düğüm-node) gönderiyorsunuz o da tüm sisteme yayıyor. İlk gönderilen node’un biliniyor olması, sizin genelde bu node’u kullanmanız gibi teknik nedenler, aslında bu parayı izi sürülebilir bir hale getiriyor.

 

Dandelion

 

Mimblewimble da ise öyle değil. Burada gizlilik çözümü olarak Dandelion adı verilen bir protokol kullanılıyor. (Dandelion kara hindiba çiçeği demek, bu çiçeğin özelliği açmadan önce tek bir sap ve yapraktan oluşup açtıktan sonra serpilmesi). MimbleWimble’da siz sisteme bir işlem gönderdiğinizde bunu alan makine rastgele bir başka makineye gönderiyor, o bir başkasına ve böyle böyle ilk gönderen makinanın izinin sürülemeyeceği bir “bozma (fluff)” sürecinden geçiliyor.

Basitlik/Hafiflik

Tam güncelleme vs kısmi güncelleme

Bitcoin sisteminin teknik olarak sıkıntılarından biri sistem içindeki makinelerin (node-düğüm) işlemleri teyid etmek için kendi içlerinde tüm blockchain sistemini tutuyor olmaları. Bu data şu anda 200 GB civarında ve giderek artıyor . Herhangi bir bilgisayarın sisteme girmesi için bu datayı yüklemesi oldukça uzun bir zaman.

Grin sisteminde, bir bilgisayar tüm bu datayı tutmak yerine fast sync denen bir metod ile son 2000 bloğu güncelleme (sync) yaparak dakikalar içinde sistemi kullanabilir hale geliyor.

Gizlilik vs hafiflik (ve dolayısıyla ölçeklenmeye)

Gizlilik aslında ölçeklendirme ile çelişkili bir kavram. Neden? Çünkü ne kadar gizlilik isterseniz o kadar işin içine şifreleme mekanizmaları giriyor. Ne kadar şifreleme mekanizması koyarsanız sistem üzerinde saklayacağınız bilgiyi o kadar artırıyorsunuz. Bu da sistemin ağırlaşmasına neden oluyor. Özellikle sistemi büyütmek ve geniş kitlelere yaymak istediğinizde ölçeklendirme (scaling) problemi yaşar hale geliyorsunuz.

Hız vs fonksiyon

Bunun yanında Grin’in Bitcoin’e göre önemli bir eksikliği içinde ayrı kod yazımına (scripting) izin vermemesi. Bitcoin’i genelde para transferi için kullanıyoruz ama aslında herhangi bir dijital varlık ya da bilginin transferi için de kullanabiliriz. Bunu sağlayan içindeki scripting mekanizması. Ancak bu fonksiyon aynı zamanda ekstra yük getirip blokların büyüklüğünün artmasına ve sisteme yük bindirmesine yol açıyor.

Grin bu tip scripting mekanizması içermiyor. İşe yaradığı tek alan para transferi. Kendisini ödeme aracı olarak konumlandırdığı için daha hızlı olabilmek adına böyle bir farklılaşmaya gitmiş Grin yazılımcıları.

Uzlaşma Mekanizması

Aslında MimbleWimble teknik altyapı olarak Bitcoin’e oldukça benziyor.

Örneğin, aynı Bitcoin gibi uzlaşma mekanizması olarak makinelerin enerji kullanması prensibinden hareket eden Proof-of-Work mekanizmasını kullanıyor (PoW’yi ne olduğu ile ilgili detaylı bilgiyi şu bölümde bulabilirsiniz).

Grin’in kullandığı PoW versiyonunun adı Cuckoo Cycle. Bu versiyonun özelliği Bitcoin sistemini domine etmeye başlayan ASIC tipi madencilik yapan ihtisas makinelerinin etkisini azaltmak. Grin başlangıçta ASIC resistant denen sistemi kullanarak olabildiğince küçük bireysel madencinin sistemin içinde olmasını istiyor. Ancak uzun vadede bunun beyhude bir çaba olduğunu düşünüyorlar ve kademeli olarak ASIC tipi makinelerin de sisteme girmesine izin verecekler.

Öğütme (Hashing)

Aynı zamanda Grin içindeki işlemleri gerçekleştirirken kullanılacak öğütme mekanizmasının, ileride çok kuvvetli makinalar (quantum computers) tarafından kırılacağı iddia edilen Bitcoin mekanizmalarına benzer akibeti yaşamamak için ‘quantum resistant’ denen çok güçlü mekanizmalar olması planlanıyor.

Bloklama ve zorluk dereceleri

Bitcoin sistemindeki madencilere sorduğu soruların zorluk derecesini iki haftada bir ayarlıyor. Bu zorluk ayarlamasını yaparken bulmacanın çözülme hızına bakıyor ve hızlı yani 10 dakikadan çabuk çözülüyor ise zorlaştırıyor eğer 10 dakikadan uzun sürüyor ise kolaylaştırıyor. Grin bu zorluk ayarlamasını çok daha hızlı bir şekilde yapacak. Aynı Bitcoin sonrası çıkan başka pek çok Blockchain sisteminin yaptığı gibi.

Bitcoin sisteminde işlemler 10 dakikada bir toplanıp blok oluşturulurken Grin’de bu dakikada bir olacak. Bitcoin şu anda 10 dakikalık blok oluşturma sonrası 12.5 BTC ödül verirken Grin dakikada bir 60 Grin verecek. Grin’de Bitcoin’de dört yılda bir yaşanan azalma da yok, dolayısı ile ileride eğer devam ederse piyasada bol miktarda Grin olacak.

Neden Lightning gibi ikinci bir katman değil de ayrı bir para?

Peki MimbleWimble bir protokol olarak Lightning Network gibi Bitcoin üzerine ikinci bir katman olarak uyarlanamaz mıydı? Ayrı bir paraya ihtiyaç var mıydı? Buna teknik olarak verilen cevap ikinci bir katman olarak yapılacak bir yazılımın geriye dönük olarak da uyumlu olması için çok fazla çalışma gerekeceği. Yine de çok tatmin edici bir açıklama değil.

 

Bir başka neden bir kısım Bitcoin geliştiricisinin yarın öbür gün Bitcoin’in başına bir ‘şey’ gelmesi (teknik konular vb) halinde kendilerine bir B planı araması ve Grin’in de bu alana önemli bir aday olarak görmeleri.

 

Bir başka neden de Bitcoin’in artık genel kabul gören ciddi bir yapı olması nedeniyle üzerine yapılan değişikliklerin çok yavaş olması. Grin yeni bir teknoloji olduğu için (Rust dilinde yazılıyor) hızlı gelişime imkan veren bir yapısı var.

Sorunları sıkıntıları

Grin’in izleyeceği enflasyon yaratan para politikası aslında gelecekte fiyatının çok değerlenmesinin önündeki en büyük engellerden. Peki neden böyle bir para politikası izliyor Grin?

  1. Bitcoin’in azalan emisyon özelliği nedeniyle para ödeme aracı değil değer saklama aracı olarak kullanıldığı düşünülüyor. Grin sürekli olarak bir supply yaratarak ödeme aracı olarak kullanılmak istiyor
  2. Bitcoin örneğinde ilk madenciler sonrasındaki ciddi değer yükselmesinden dolayı inanılmaz paralar kazandılar (satoshinin kullanmasa bile 1 milyon BTC’si olduğu biliniyor). Grin, daha ‘adil’ bir dağıtım süreci öngörüyor ve kendi emisyon hacimlerinin altına benzeyeceğini iddia ediyor. Grafik bu söylemi doğruluyor.

 

 

Bitcoin, Altın ve Grin emisyon hacimleri % olarak Kaynak

 

Bunun yanında işlemlere hız katmak amacıyla scripting özelliğini yok etmesi ileride Grin’in sadece para transferi için kullanılacak bir araç olarak fonksiyonlarında sınırlamalar yaratabilir. Ancak üzerine inşaa edilebilecek ikinci seviye katmanlar ve ek yazılımlar ile bu sorun giderilebilir gibi görünüyor.

Sonuç

Tekrar hatırlatalım. Serimizin MimbleWimble’ı anlatan ilk yazısına buradan, Grin üzerine yoğunlaşan ikinci yazısına buradan ulaşabilirsiniz.

 

Teknik olarak Grin, yıllardır Bitcoin geliştiricilerinin yaşadıkları sıkıntılara çözüm bulma amacı taşıyan, gizlilik özellikleri ile diğer KriptoParalar’a benzeyen, basitliği ile geleceğin ödeme aracı olmayı planlayan yeni bir para. Teknik olarak kuvvetli bir kökten geliyor. Bakalım uzun vadede bu kök kuvvetli bir ağaç yeşermesine olanak verecek mi?

 

Yazdığımız 45+ yazının bir bütünlük içinde nelerden oluştuğunu merak ederseniz özet yazımıza göz atabilirsiniz.

]]>
Bitcoin 8 bin doları geçti https://www.fortuneturkey.com/ticaret-savasi-etkisiyle-bitcoin-8-bin-dolari-gecti Tue, 14 May 2019 06:46:23 +0000 https://www.fortuneturkey.com/?p=532421662411 ABD ve Çin arasındaki yeniden ivme kazanan ticaret savaşının yarattığı belirsizliklerin etkisiyle, kripto para birimlerine olan ilgiyi artırınca, Bitcoin 8,000 doları aştı.

Mint Exchange CEO’su Harpal Sandhu, özellikle Çin’deki yatırımcıların Bitcoin ve diğer kripto para birimlerine yöneldiklerine dikkat çekti. Piyasanın en yüksek hacimli birimi Bitcoin 8,045 doları gördükten sonra son 24 saat içinde yüzde 13.42 artışla 7,995 dolara çekildi.

Kripto para piyasalarının toplam hacmi 238 milyar doları aşarken, en yüksek hacimli 100 kripto para biriminin 90’ı yükseldi.

The Global Times´da yer alan habere göre, ABD´nin Cuma günü 200 milyar dolar değerindeki Çin ürününe uygulanan ek gümrük vergisini yüzde 10´dan yüzde 25´e çıkarmasının ardından, Çin de karşılık olarak ek gümrük vergisiyle yanıt verdi. Önlemler kapsamında Çin´in 5,000 ürününe de yaptırım uygulayacağı belirtilirken, Çin´in ABD´den tarım ürünleri ve enerji almayı bırakabileceği, ABD ticaret hizmetini kısıtlamayı ve Boeing siparişlerini azaltmayı değerlendirdiği belirtildi. Söz konusu haberde ayrıca, Çin´in ABD tahvillerini de elden çıkarmayı gözden geçirdiği de belirtildi.

]]>